Wieblog

Johanna van Dijk 17 mei 1929 - 16 oktober 2011

2012-01-18T10:34:00.000+01:00

Moedig begon ze in september 2010 aan de volgende etappe van haar leven: Ik hoop mijn achterkleinkinderen nog te kunnen zien!, zei ze monter. Zo vlak na het overlijden van onze vader, was dat voor ons een opsteker. Want met hem viel er voor haar heel veel weg. Hij was haar grote zorg, zeker nadat hij in mei 1966 bij een verwoestend auto-ongeluk betrokken raakte. Hij overleefde het maar net en kwam na meer dan een jaar revalideren in Amsterdam (!) weer bij haar thuis in Niezijl in het westen van Groningen. Bijna helemaal verlamd en gebonden aan een rolstoel. Hij was toen net 33 en ze waren nog maar acht jaar getrouwd.
Hun wereld stond volledig op de kop: hij een praktische en ondernemende 'man buitenhuis' was voortaan gebonden aan de beperkte actieradius van een elektrische rolstoel en afhankelijk van de handen en voeten van anderen, vooral die van haar, mijn moeder. Zij, een zeer zorgzame, maar niet bijzonder handige 'vrouw binnenshuis' moest vanaf dat moment ook zijn handen en voeten zijn. Dat eiste méér van haar dan ze hem kon geven. Zeker die eerste jaren hadden ze het moeilijk samen. Ze moet zich vaak te klein en ontoereikend hebben gevoeld. (Ook letterlijk: ze was fysiek klein, maar iets meer dan 1,50 meter.) Want hij dacht helder, zag scherp en wist altijd veel sneller dan zij hoe zij het voor hem moest aanpakken. Dat kón ze nooit goed genoeg doen.

Er was weinig eer voor haar te behalen, maar toch was ze hem onvoorwaardelijk trouw. Ze deed wat ze kon. En met alle zorgzaamheid die in haar was - en dat was véél- probeerde ze de ellende voor hem weg te zorgen. Dag in dag uit, méér dan veertig jaar lang. En dat ondanks de lichamelijke problemen die ze zelf kreeg. Zij kreeg de rol van de 'vrouw op de achtergrond' en ze aanvaardde die rol.

Hij, ondernemend, bleef niet stil zitten en begon een boekhandel. Dat maakte dat zij het -op de achtergrond- dus ook druk kreeg, zeker toen zijn onderneming succesvol bleek. Zij voerde uit wat hij bedacht: dat betekende o.m. dat ze in de loop van de tijd vrachtwagens vol boeken, die verzonden moesten worden, heeft verpakt. Zij maakte van zijn boekhandel een boekencafé door de klanten van koffie, thee, koek en gezelligheid te voorzien.
Naar zijn aard werd hij actief op heel wat terreinen: hij deed veel voor de kerk en voor anderen. Ondanks zijn handicap, dat viel op. Toen hij in 2006 geridderd werd, stond zij -zijn kleine vrouw- verlegen naast hem. Maar hij zag het toen ook en eerde haar publiek door haar één van de dijken van mensen te noemen, die God om me heen gegeven heeft zonder wie dit alles niet mogelijk was geweest. En dat wás ook zo! Helaas, zorgzame hulpen krijgen maar zelden onderscheidingen. Jammer, ze had het evenzeer verdiend als hij.

'Zorgen voor' was haar instinctieve reactie op de mensen om haar heen. Ze zorgde niet alleen voor het dagelijkse, voor de pijntjes en ziektes van haar gezin, maar wilde ook de grote pijn van het ongeluk voor haar gezin 'wegzorgen'. Dat kon zij natuurlijk niet, maar ze gaf daarin wel alles wat ze had. Er was eigenlijk maar één voor wie ze niet zorgde: voor zichzelf. Ze droeg haar eigen pijn -ze was levenslang rugpatiënt en leed sinds 1992 onder de helse pijn van een slecht behandelde gordelroos- als een ware ijzeren dame. Ze was zo druk met zorgen voor de anderen om haar heen, dat zij zelf -ook voor zichzelf- helemaal uit beeld raakte. wie zorgde er eigenlijk voor haar? Wat bleef er voor haar over als ze niet meer kon zorgen?

Na zijn dood, waren wij daarom ongerust en vervolgens opgelucht dat zij nog wel perspectief zag en daarop weer heel benieuwd hoe ze het leven -eenmaal uit zijn schaduw- voor zichzelf zou oppakken. Maar haar lichaam kon niet meer. In de zomer van 2011 ging haar gezondheid zo sterk achteruit dat ze zelfs niet meer voor een kopje koffie kon zorgen. Dat vond ze heel moeilijk en ze verontschuldigde zich iedere keer weer: je moet je eigen koffie even pakken hoor. Dat lukt me nu echt niet.
Op de mooie zondagmorgen van 16 oktober 2011 overleed ze 'zomaar ineens'. We hebben haar begraven met de haar zo dierbare Psalm 23. Ze is nu bij haar geliefde Heer. Ze hoeft niet meer te zorgen, want Hij zorgt nu voor haar.

...U zalft mijn hoofd met olie, mijn beker vloeit over.
Geluk en genade volgen mij alle dagen van mijn leven,
ik keer terug in het huis van de HEER tot in lengte van dagen.

(Psalm 23)

Verder...

2011-05-31T14:00:00.003+02:00

Het ongelooflijke gebeurt toch: na het afscheid van Rachel, gaat het leven verder…
Een beetje onwennig zijn we aan deze nieuwe week begonnen. Op de zondag waarop het gebed en sommige liederen nog aan de dankdienst doen denken, volgt de maandag die er al weer bedriegelijk gewoon uitziet. We stappen in het vertrouwde spoor, en dat lukt ons gek genoeg ook nog. Maar kan ons hart er in meekomen?
Zelfs wij die in een grotere kring rondom Erik, Mirjam, Eva, Sara en Loïs leven en van een afstand getuige zijn, hebben de neiging om nog even langer stil te blijven staan bij alles wat er de afgelopen weken gebeurd is.

Het is voor velen een tijd van uitersten.
Op drie mei komen we in een achtbaan terecht waarin we heen en weer slingeren tussen hoop en vrees. We suizen mee van Amersfoort, via Utrecht naar Rotterdam. Op de tussenstations zien we elkaar in de bidstonden. Onze levens raakten vervlochten met die van de familie van Ginkel, maar wonderlijk genoeg groeien wij ook naar God en naar elkaar toe. Immers, samen staan we steeds weer voor Gods troon en smeken we Hem om een wonder
Op donderdag 19 mei komt de baan met een ongelooflijke klap tot stilstand: onze angst wordt werkelijkheid en onze hoop dooft uit: Rachel is niet meer in ons midden. Verslagen zijn we die avond samengekomen om te schuilen bij onze God en te bidden voor hen die achter moeten blijven.

De week daarop wordt de woensdag, de dag van de begrafenis, de berg waar we met zijn allen overheen moeten. Hoe dichter bij die dag, hoe hoger die berg ons toeschijnt. Bestijgen lijkt onmogelijk, maar als we eenmaal aan de voet aangekomen zijn, gaat het wonderlijk genoeg toch gestaag omhoog. We worden misschien nog wel het meest geholpen door de grote afwezige in de dankdienst: Rachel zelf. Zij geeft ons de woorden aan, waardoor we omhoog gaan kijken en ons door de Goede Herder naar de top laten leiden. En haar klasgenootjes nemen het van haar over met woorden van troost en hoop: 'iedereen moet huilen, behalve Rachel!" Ernstig staan ze even later bij het grafje en nemen liefdevol afscheid van hun Rachel: "Dag Rachel, tot ziens!" Onze kinderen zijn deze dagen werkelijk 'de grootsten in het Koninkrijk'.
Eenmaal aan de andere kant van de top, koesteren we ons nog even in haar schaduw. Opgelucht ook, we hebben het kunnen volbrengen.

Maar aan deze andere kant strekt zich een enorme vlakte uit en de berg achter ons verdwijnt weer snel uit het zicht. Daarmee ook de bemoedigende ervaring dat zelfs een berg als deze met Gods hulp te bestijgen is. En vóór ons strekt zich die enorme vlakte uit en die vraagt uithoudingsvermogen, het meest voor Erik, Mirjam, Eva, Sara en Lois, hun familie en hun vrienden. Zij zullen er zonder Rachel doorheen moeten.
Het ongelooflijke gebeurt toch, onvermijdelijk: na het afscheid van Rachel gaat het leven verder.
Deze uitspraak is ook nog op een andere manier waar: Rachel is niet verloren gelopen en schuilt veilig bij onze Goede Herder. Ook haar leven gaat verder. En wij zijn naar Hem en dus ook naar Rachel onderweg. Onderweg naar het leven zoals wij dat nog niet kennen.
Laten we juist nu voor Erik, Mirjam, Eva, Sara en Loïs blijven bidden,
dat deze hoop het steeds meer van de leegte gaat winnen.

Rachel, tot ziens!

2011-05-21T22:29:00.005+02:00

Op eerste Paasdag stond ze naast me op het podium voor in onze kerkzaal.
Kalm wachtte ze totdat ik iets kon gaan zeggen: de collectezakken waren nog niet rond en ons kerkorkest speelde. Ze hadden iets gemaakt in de Bijbelklas. "Wil je er iets over vertellen?", vroeg ik haar fluisterend. "Nee", schudde ze. Dat hoefde nu ook weer niet. Opgelucht liep ze even later naar haar plaats.
"Typisch Rachel", zeggen ze me nu, "ze hoefde niet zo nodig op de voorgrond te staan".
Maar ze was er wél altijd bij.

Bladerend in de fotoalbums van onze gemeente zie ik haar dan ook regelmatig voorbijkomen. Heel enkel recht voor de camera, meestal een beetje achteraan: enthousiast aan het klimrek op de startzondag van vorig jaar en even later op de rug gezien met een ballon, haar hand op de arm van zus Eva. In Februari van dit jaar staat ze recht achter het grote kado van het Feest van Genade. Een beetje achter de andere kinderen. Zij mocht het mee uitpakken. Haar gezicht is blij en benieuwd, wat zou er in zitten? Natuurlijk, maanden hadden ze er op moeten wachten. Als het kado eenmaal open is, en een heel stel van hen de doos induiken, zie je haar duidelijk -nu iets op een afstand- in de doos staan te kijken.
Rachel was er altijd bij, maar dat merkte je meestal niet zo: ze was heel kalm. Net zoals op Paasmorgen.

Anderhalve week later, tijdens onze vakantie, gaat mijn telefoon als ik in een winkelstraat in Lille sta. Het is mijn collega. Hij heeft een ernstige boodschap voor me: Rachel ligt inmiddels met een levensgevaarlijke hartkwaal in het Sophiaziekenhuis in Rotterdam. Het is die dag erop of eronder, 's avonds zal er in onze gemeente een bidstond zijn, de tweede al, begrijp ik van hem. Wij bidden 's avonds op ons vakantieadres mee. Later hoor ik dat er in Voorthuizen meer dan tweehonderd mensen geweest zijn.

De ouders van Rachel, Erik en Mirjam, besluiten ons in hun zorgen te betrekken: ze starten een Blog op de website van onze gemeente. Heel veel mensen uit onze gemeente en daarbuiten volgen het ziekteverloop van Rachel. Vaak ademloos, soms meermalen per dag. Overal hoor je de vraag: "Hoe is het met Rachel, heb jij nog iets gehoord?" Het één leidt tot het ander. Samen raken we er steeds meer bij betrokken: de week daarop bidden we weer samen met meer dan honderd mensen: van binnen- maar ook van buiten- onze gemeente, merk ik. We vragen, ja smeken, onze Heer om genezing, en bidden Hem of Hij Rachel, Erik, Mirjam, Eva, Sara en Loïs zijn nabijheid wil laten voelen.

Zo nu en dan ben ik in het ziekenhuis, de situatie lijkt stabiel maar wordt niet echt beter.Vanaf vorig weekeinde gaat het slechter. De apparatuur werkt haar nu tegen en verslechtert haar conditie. Als we dinsdag weer met een kerk vol bij elkaar zijn, is Rachel zieker dan ooit. We bidden inmiddels - ook buiten de bidstonden om- bijna dag en nacht. Een operatie helpt haar niet, haar conditie wordt alleen maar slechter. Van een nieuwe operatie komt het niet meer. De toestand van Rachel is te slecht geworden. Op donderdag 19 mei moeten de artsen het opgeven, zij kunnen niets meer voor haar doen. Om zeven minuten voor halfeen overlijdt Rachel op de Intensive Care van het Sophia, zeven jaar oud. Niet eerder dan nadat we samen 'Jezus is de Goede Herder' gezongen hebben, we gebeden en gelezen hebben en iedereen die daar is van haar afscheid genomen heeft. En voordat ook maar iemand de apparatuur kan uitschakelen, gaat ze zelf. Het is klaar zo.

Verdrietig rijd ik die middag naar huis en daar tref ik al even diep verdrietige mensen. Het nieuws is me vooruit gereisd: Rachel is niet meer bij ons. 's Avonds ontmoeten we elkaar weer in de kerk. De vraag ligt voor de hand: was al dat bidden nu voor niets?
Dat zou zo zijn als onze Heer ons de garantie van een gezond en lang leven hier op aarde had gegeven. Dan had Hij zijn Woord niet gehouden. Maar dát wordt ons in het evangelie niet beloofd! Pas na de terugkomst van de Heer Jezus ontvangen al zijn kinderen hun nieuwe leven, tot die tijd zullen allen sterven. In ons deel van de wereld de meesten ouder, maar sommigen al jong. In andere werelddelen de meesten al veel jonger. De kinderen van God zijn al wel verlost, maar deze wereld is nog niet helemaal bevrijd en nog altijd onderworpen aan de vloek van de zinloosheid. Zo nu en dan genezen er, sommige wonderlijk, maar dat zijn de tekenen van het Koninkrijk dat nog in zijn volle pracht en kracht moet komen. Om dat wonder hebben we gebeden, het is ons niet gegeven.

Toch hebben zijn kinderen het belangrijkste al gekregen: de garantie van een nieuw leven in het Koninkrijk van God. Zonder zorgen, ziekte en zonder afscheid. Dat is al zijn kinderen beloofd! Ook Rachel! We nemen daarom diep verdrietig maar niet wanhopig afscheid, voor een tijd: Rachel zal weer opstaan samen met al Gods andere kinderen. Op die tijd wacht ze veilig bij haar Heer: Jezus blijft haar Goede Herder.
De afgelopen weken zijn we in onze gebeden rondom Rachel opnieuw diep met elkaar, met onze Vader en met zijn beloften verbonden geraakt. In gedachten reis ik vooruit naar de Paasmorgen van de opstanding en vraag me af: zal ze dan nog weer eens naast me staan? Kalm maar toch aanwezig?
Als ik alles zo op me in laat werken, denk ik dat we elkaar vast weer zullen zien.
Daarom, Rachel tot ziens!

Littekens

2011-05-10T17:15:00.002+02:00

Het 'Tyne Cot' ereveld

Vorige week zijn we naar Vlaanderen gereden. Bij Nieuwkerke kwamen we tot stilstand. Nieuwkerke een klein, Vlaams dorp, waarvan de huizen vrijwel uitsluitend langs de weg liggen. Een kleine Spar, een grote slager en een vriendelijke bakker. Gelegen midden in een heuvelachtig landschap, een lappendeken van pas geploegde akkers en pas gemaaide weiden. Op de weiden sloom vee dat drinkt uit vredige poelen, die onregelmatig verspreid in het landschap liggen. Daar waar het 's nachts nog donker en overdag nog stil kan zijn. Voor de liefhebbers: het paradijs op aarde!

Maar in dat vredige landschap gaat de herinnering aan een hels monster schuil. Het wezen heeft zichtbare littekens achtergelaten. Het eerst vallen de bordjes op die overal in de regio naar begraafplaatsen verwijzen. Vaak meerdere tegelijk! Onder elkaar gemonteerd op dezelfde palen, anders zou het hier en daar helemaal vol komen te staan. Werkelijk tientallen begraafplaatsen herinneren aan de Grote Oorlog en het Westelijk Front van 1914-1918 waar miljoenen militairen hun leven verloren. Nog minder dan honderd jaren geleden: hun wapens waren modern en dodelijk. De verhalen over hun levens, klinken als die over onze grootouders. Maar de verhalen over hun sterven klinken als belevenissen uit de hel.

Met een blik, gescherpt door de graven, begint je meer op te vallen. Die drinkpoelen blijken vaak mijnkraters en granaatinslagen te zijn. En dan begin je het overal te zien: de betonnen bunkertjes, een paar verroeste granaten aan de rand van een pas ingezaaide akker (ieder jaar vindt men er nog 200 ton munitie uit die tijd), de gedenkplaten met oorlogsherinneringen en overal de museums.
Langzaam ontvouwt zich het verhaal van vrijwel een gehele generatie jonge mannen die hier vocht, vaak afschuwelijk gewond werd, soms ernstig getraumatiseerd raakte en voor een groot deel sneuvelde. Als slachtoffer van op industriële schaal geproduceerde vernietiging door snelvurende mitrailleurs, allesverwoestende artilleriebeschietingen, verzengende vlammenwerpers en smorende gasaanvallen.

Als je daar tegenwoordig loopt is de tegenstelling bijna ongelooflijk: de volkomen vrede in de zomerse meimaand van 2011 met zachtgroen kleurende bomen en helder zingende vogels met die afschuwelijke, mensonterende, gruwelijke en helse moerasoorlog die hier nog geen honderd jaar geleden de streek in een maanlandschap veranderde. Je zou bijna vergeten hoe deze wereld kan zijn. Maar hoe mooi de lente ook, het is nog geen vrede!
En toen we tijdens ons vakantie een telefoontje kregen dat een klein meisje uit onze gemeente plotseling ernstig ziek in het ziekenhuis opgenomen was, wisten we het helemaal zeker: onze wereld schreeuwt om verlossing van de zinloosheid. Daar kan geen paradijselijke lente iets aan veranderen.

Signaal

2011-03-28T10:03:00.001+02:00

Mijnwerkers namen vroeger een mijnwerkerslamp mee naar beneden.
Dat lijkt nogal een open deur, als je niet weet dat een mijnwerkerslamp zo gemaakt is dat hij oplicht als er zeer brandbaar mijngas in de lucht zit, zonder dat hij het ontsteekt. Zo'n lamp heeft dus ook een signaalfunctie, hij zegt je iets over de kwaliteit van de lucht en waarschuwt voor je voor gevaar.

De aanwezigheid van jongeren in de kerkdienst en bij de activiteiten van de gemeente heeft ook zo'n signaalfunctie. Het zegt iets over het geloofsklimaat in ons land én over de kwaliteit van onze kerkelijke gemeenschap.

Het geloofsklimaat in ons land is al jaren heel slecht. Let wel, het gaat hier over het geestelijke klimaat. Maatschappelijk zijn we nog helemaal vrij om ons geloofsleven invulling te geven. Maar sociaal gezien wordt geloven nog maar nauwelijks begrepen. Niet geloven is de norm, wél geloven uitzondering. Jongeren zijn sociaal gevoelig als ze zijn, extra gevoelig voor de maatschappelijke trends en zijn dus de eersten die dit registreren. Als jongeren, terwijl dit helemaal niet trendy is, toch graag in de kerkelijke gemeente blijven komen, zegt dat iets over de kwaliteit van onze gemeenschap. Ze mogen er desondanks toch graag komen.

In onze geloofsbelijdenissen is 'gemeenschap der heiligen' één van de geloofsartikelen. Het is kennelijk zo centraal voor ons geloof dat het zelfs in een beknopte geloofsbelijdenis als de Apostolische Geloofsbelijdenis nog één van 12 artikelen is. Dat is alleen maar zo, omdat de eenheid van de gelovigen in de Bijbel ook zo wezenlijk is. De apostel Paulus kan zijn lezers indringend oproepen in de onderling eenheid te investeren (Ef. 4,3v). En het schitterende hoofdstuk over de liefde in 1 Kor. 13 is geboren uit het gebrek aan eenheid in de kerk van Korinte.

Dat haalt de 'eenheid van de gelovigen' of zoals het in het Feest van Genade wordt genoemd: de 'verbondenheid' uit de sfeer van een toevallig bijverschijnsel van ons kerk-zijn of de hobby van sociaal ingestelde mensen. Integendeel, onze gemeenschap is de kraamkamer van ons geloven en de oefenruimte van ons geloofsleven. De kwaliteit ervan is dus heel bepalend of wij door het goede nieuws van onze Heer Jezus geraakt worden of niet. En ook en of we er -eenmaal geraakt- in slagen ons nieuwe leven handen en voeten te geven. Zonder de liefde, het vertrouwen, de openheid, de hulp en het gebed van de andere gelovigen uit de gemeente lukt maar heel moeilijk.

Je kunt horen van kerkelijke gemeenten waar er geen jongere meer in de kerkdiensten komt. Vergeleken daarmee zijn wij een gezegende gemeente. We zien nog veel jongeren zitten in onze diensten. Maar het is onmiskenbaar dat er de laatste jaren steeds meer vertrekken. Natuurlijk heeft dat te maken met het barre geloofsklimaat in onze samenleving, maar kennelijk kunnen wij er met onze geloofsgemeenschap ook geen alternatief voor bieden.
Tijd om weer in onze onderlinge verbondenheid te investeren?

St. Zacheüs

2011-03-28T09:27:00.000+02:00

In deze weken voor Pasen vieren wij in onze gemeente het project 'Feest van Genade'. De komende dagen hier op mijn blog een aantal bijdragen die met het oog daarop geschreven zijn. Vandaag over 'heiliging'.

"Wie ben jij nou helemaal?" hadden ze hem vaak snerend gevraagd. Ze verwachtten geen antwoord, dat zat al in de vraag besloten. En in de manier waarop ze hem uitspraken, ze spuugden erbij op de grond.

Inmiddels zou hij ook geen antwoord meer op die vraag kunnen geven. Hij wist niet meer wie hij was! Hij wist ook niet meer waarvoor hij eigenlijk leefde. En omdat hij dat niet wist, deed hij dus maar wat. Nogal handig met geld, hij werd als een 'creatieve rekenaar' gezien, besloot hij er maar het beste van te maken. Het beste voor zichzelf dan, het kostte zijn medeburgers een lieve duit. Maar ja die zagen hem toch niet staan. Hij was die Romeinen dankbaar voor hun belastingstelsel, hij profiteerde er ook flink van. Inmiddels was hij een welvarend man, maar dat maakte hem nog steeds niet iemand. Alom gehaat, leefde hij in de marge van de Jerichose samenleving.

Maar sinds vandaag was dit anders. Voor het eerst in jaren had iemand hem echt zien staan. Nou ja, zien zitten. Nogal klein van stuk, had hij vanaf de grond niets kunnen zien. En eerlijk gezegd verwachtte hij dat zijn stadsgenoten hem die kans ook niet zouden geven om vooraan te staan als de Meester langs kwam. Hij had veel over hem gehoord en hij wilde hem nu wel eens met eigen ogen zien. Daarom was hij voor de zekerheid in een boom geklommen. Deze man had niet gespuugd zoals de anderen. Hij was ook niet doorgelopen. Nee, hij had hem zien zitten, werkelijk zien zitten! Hij had hem aangekeken en bij zijn naam genoemd. Hij kende hem! Meer nog, hij had zichzelf bij hem uitgenodigd voor het eten: "Vanavond kom ik bij jou eten." Nog nooit was hij zo gelukkig geweest over zo'n onbeleefd verzoek.

Deze man, was hij de Messias?, herinnerde hem aan wie hij eigenlijk was: een man uit het volk van God. En alles viel voor hem weer op zijn plaats. Zijn stadsgenoten waren zijn broeders en zusters binnen het volk. Hij zag nu scherp dat hij ze tekort gedaan had, hij wilde dat goed maken! Hij begreep dat veel van zijn stadsgenoten zijn hulp nodig hadden en resoluut besloot hij: 'de helft van mijn kapitaal geef ik aan de armen'. De Heer had toen voor iedereen hoorbaar de conclusie getrokken: "Vandaag is dit huis redding ten deel gevallen, want ook hij is een zoon van Abraham. (Luk 19:9)." Zacheüs wist weer wie hij was!

Deze week gaat het over 'heiliging', een woord dat een nare bijsmaak kan hebben. We denken vaak aan 'heilig doen'. Dat kunnen we niet, vinden velen, dat is onnatuurlijk. Dus is iemand die heilig probeert te zijn in onze ogen een schijnheilige. We denken aan wonderlijk geklede, wereldvreemde figuren, die akelig in de omgang zijn. Die zich beter voelen dan alle anderen en laten dat merken ook.

De geschiedenis van Zachëus maakt duidelijk dat 'heilig' in de eerste plaats iets zegt over wie je bént en dat dit daarna pas invloed op je gedrag krijgt . Beste mensen, we horen bij de selectie van de Heer, Hij kent ons en Hij rekent op ons. Dat herinnert ons er aan waarvoor we leven.

Veel meer over heiliging staat beschreven in het boek van Jerry Bridges, Verlangen naar heiliging.

Kortgeleden verscheen in de VS een jubileumeditie van het boek. En als een boek na 25 jaar nog altijd verkocht wordt, dan moet er wel iets lezenswaardigs in staan. Zéér aanbevolen!

Verduistering

2011-03-23T16:08:00.000+01:00

Ik had hem al tijden niet meer gesproken. Zo'n zeven jaar daarvoor had hij zich onttrokken aan 'onze kerk'. Dat was wel een verrassing. Voordat wij verhuisden hadden wij er altijd samen gezeten. En hij was zo'n kerklid die wel zo zijn kritiek had, maar dan toch zijn verantwoordelijkheid nam. Dus zat hij in de kerkdienst terwijl veel van onze vrienden daar heel vaak niet zaten. Hij pleitte voor een eigen bijbelstudiegroep - dat wilden onze vrienden nog wel- bij een kerkenraad die dat liever niet had. Binnen die groep probeerde hij steeds weer thema's bespreekbaar te maken, die onder ons hoognodig eens aan de orde moesten komen. Wat ik maar wil duidelijk maken, hij was geen type die het er maar een beetje bij liet zitten. Hij durfde en wilde zijn nek uitsteken, als hij dat nodig vond.
En toen ineens die onttrekking. We woonden al een poos niet meer in dezelfde stad, was ons iets ontgaan? Op een lange brief kregen we geen antwoord. Maar na jaren botsten we op straat zo ongeveer tegen elkaar op en nu zaten we dan nu eindelijk weer tegenover elkaar. Zijn vriendin, met wie hij inmiddels al weer jaren samenwoonde ,was er ook. Hij was jarig en er zaten nog meer uit zijn vriendenkring. Niemand die we van vroeger kenden.
De vervreemding was totaal! Hij ging vroeger altijd vol respect met anderen om. Dat betekende dat hij er naar streefde nooit over een ander te praten waar die zelf niet bij was. Daar sprak hij ons ook op aan! Maar nu zat hij mee te lachen over de laatste roddels uit zijn huidige kennissenkring. Het waren nogal onfrisse verhalen, maar hij vertrok geen spier. Alsof het hem allemaal niets meer deed.
Het was ons al snel duidelijk dat we eigenlijk weinig meer met elkaar te bespreken hadden. Niets van wat we vroeger deelden en waar we toen met elkaar over discussieerden, leek nu nog belangrijk voor hem. Hij was kennelijk aan een heel nieuw leven begonnen, waarin veel overtuigingen van vroeger geen enkele rol meer speelden. Ze leken helemaal verdwenen. Aangeslagen gingen we die avond weer naar huis.

Deze week gaan we het met elkaar over 'zonde' hebben. Een teer onderwerp, want het hangt samen met schaamte, schuld en een soms overweldigend gevoel van onvermogen. Maar dit niet alleen, zonde hangt ook samen met verdwijnen, vergeten en onverschillig worden. Zonde verduistert wat eerder kostbaar, belangrijk en onopgeefbaar leek. Belangrijke waarden verdwijnen in de vergetelheid, alsof ze er nooit geweest zijn. Zonde heeft dus iets verduisterends.
Zonde dreigt voortdurend als een zandstorm aan onze horizon. Als we niet oppassen verdwijnt alles wat ooit belangrijk was spoorloos in de donkere wolk van de zonde. En vergeten we alles wat ooit 'telde' tussen God en ons. Je staat als het ware voor een gebroken spiegelbeeld, maar je ziet zelf de scheuren in het beeld niet meer. In jouw ogen is het gaaf en heel. Maar, als je je zonden niet meer kent, hoe zul je er dan ooit vergeving voor kunnen vragen?

In de ogen van de ander

2011-02-03T19:26:00.001+01:00

Vanaf 27 februari hopen we als kerk van de NGK Voorthuizen-Barneveld zeven weken lang het 'Feest van Genade te vieren' Een project waarin terugkeren naar onze 'roots' om weer een frisse kijk te krijgen op de bedoeling die God met ons als gemeente heeft. De aanleiding daarvoor is missionair. De gedachte is dat hoe duidelijker wij samen als lichaam van Christus leven, hoe duidelijker we op de manier een 'boodschap voor buiten zijn'.

Via de ogen van de ander ziet je onze gemeente weer eens in frisse kleuren.

Enthousiast schildert die je de warmte van de ontvangst, de enorme mogelijkheden die de bijbelklassen hun kinderen geven, de gevarieerde diensten, de duidelijkheid van de boodschap en het omzien naar elkaar. In warme kleuren.
Een mooi plaatje dat je zelf al een tijdje niet meer zo gezien hebt omdat je (nog) zit te kijken naar 'de verfpot die omging' en naar nog wat meer dat misgaat. En soms zie je ook gewoon niet meer hoe mooi het allemaal is, omdat je al zo aan het beeld gewend bent geraakt.

Ik raak er door de jaren heen steeds meer van overtuigd, dat het belangrijk is dat je ook al iets kunt zien van wat we zeggen. Het gaat er in de gemeente niet alleen om dat je de boodschap kunt horen, maar ook dat je haar kunt zien. Mooi dus als je een ander zo over onze gemeente hoort praten.

Eerlijk is eerlijk, die combinatie van spreken én leven zit niet zo krachtig in de praktijk van onze traditie. We spreken een heldere boodschap, maar we leven hem niet zo helder.

Dat is niet alleen omdat we in ons leven nog een heel eind kunnen groeien, maar ook wel omdat we in de praktijk lang gedacht hebben dat vergeving van onze zonden wel zo ongeveer het hoogst haalbare was dat we mochten verwachten. Dat staat niet zo in onze belijdenis en ook niet zo in onze Bijbel, maar zo stond het wel in onze levenspraktijk geschreven. We zijn gered, jazeker, maar we zitten als beduusde drenkelingen rillend bijeen op het dek van het schip. 'Feest' en 'genade' zijn daarom twee woorden, die zoals ds. Henk van der Velde schrijft, in de beleving van veel mensen een eind van elkaar vandaan liggen. Voor ons gevoel waren we vaak tot weinig meer in staat dan onder de indruk over onze redding te praten. Voor onze omgeving hadden we dus vooral een boodschap die je kon hóren.

De laatste twintig jaar is er in onze kringen meer aandacht gekomen voor wat de boodschap in onze levens teweeg brengt. Niet alleen onze harten worden nieuw, vanuit ons nieuwe hart vernieuwt zich ook ons leven. Onze volwassenheid in Christus is nog niet bereikt en ook vallen we nog regelmatig. Maar met vallen en opstaan wordt het nieuwe van het Koninkrijk in ons leven wél zichtbaar. Zo dat óók onze levens duidelijker spreken van onze redding. En die 'geleefde boodschap' maakt vaak nog een veel diepere indruk op onze omstanders dan alleen de gesprokene.

Het is veel waard als zij - geraakt door wat ze zien- ons zelf gaan vragen waarom wij dat zo leven!

Op dat moment zet iemand de deur immers zelf wijd open voor de boodschap van het evangelie.
En het leven in de stijl van het Koninkrijk biedt genoeg gespreksstof.

Toen wij als Missionair Team over missionair gemeentezijn begonnen na te denken, speelde die gedachte een grote rol: hoe kunnen wij als gemeente gespreksstof voor anderen worden? Hoe, een reden om door te vragen naar het waarom? Het antwoord lag voor de hand: door onze Heer nog bewuster te volgen in het nieuwe leven! Misschien nog wel het meest in ons gezamenlijke gemeente-zijn. Want juist als we eensgezind met onze gaven samenwerken in het lichaam van Christus, zijn kerk, komen er ongekende krachten los en zijn we tot veel in staat. Het geheel van het lichaam van Christus is méér dan de som van de delen, als u begrijpt wat ik bedoel. Hoe bewuster we als gemeente samen gaan leven in de stijl van het Koninkrijk, des te duidelijker ook onze missionaire boodschap naar buiten is. En dat al vóórdat dat we ook maar iets gezegd hebben.
Dus willen we ons niet voorbereiden op 'de zeepkist' of op 'het folderen', maar vooral op het samen gemeente-zijn.

Dat is de gedachte die achter het Feest van Genade schuilt. Door terug te keren naar de fundamenten van ons geloof, worden we ons weer meer bewust van de bedoeling van het bestek voor de rest van het 'gebouw' van onze gemeente. We zijn er blij mee dat zoveel mensen aan het Feest mee kunnen en willen doen. En verwachten dat dit een impuls zal zijn om te groeien in gezamenlijk gemeentezijn.
Niet alleen in ónze ogen, maar juist ook in die van onze omgeving.

Vrede op aarde

2011-01-14T17:36:00.002+01:00

Het klimaat in onze samenleving is aan het verharden. Twijfels zijn snel geuit en de oordelen zijn niet van de lucht. De omgeving van Moerdijk lijdt niet alleen onder gevolgen van de brand, maar ook nog eens onder de gevolgen van haastig gevelde oordelen.
In de Tweede Kamer zien we dit al veel langer gebeuren: er wordt snel geoordeeld om snel een punt te kunnen maken in de TV-democratie. Femke Halsema pleitte er afgelopen dinsdag bij haar afscheid zelfs voor de parlementaire onschendbaarheid uit te breiden tot buiten de Tweede Kamer. Laat ik niet haastig oordelen, maar bedoeld mevr. Halsema dat Tweede Kamerleden overal alles over moeten kunnen zeggen? Betekent dit dat snel en hard oordelen binnen de samenleving aangemoedigd wordt?
Dan komt het er voor christenen nog meer op aan om een voorbeeld in het volgen van Christus te zijn.

En dat is niet eenvoudig: als je zelf onder vuur komt te liggen, wordt het moeilijker om ook niet zelf gaan (ver)oordelen.

Gelukkig wordt er binnen Christus' kerk niet geoordeeld! Gelukkig ben je daar veilig en beschermd in de weldadige vrijplaats die de gemeente van Christus is. Gelukkig, kun je onder ons de ruimte vinden om eerst te vragen en te luisteren. Gelukkig kun je in die luwte en veiligheid kracht opdoen om een mens naar Gods hart te zijn en je medemens niet te oordelen.

Oordeel niet over mensen!, zegt Jezus (Mat. 7, 1v)

Dat betekent niet: hou er geen normen en waarden op na.
Ook niet: schaf de rechtspraak af en stap af van het strafrechtsysteem

En ook niet: je kunt als christen niet bij justitie of politie werken.

Maar hou er geen privépraktijk op na. Oordeel zelf niet over mensen.

In het strafrecht is er sprake van een zorgvuldige procedure. Er is een rechter, die volgens de wet moet oordelen. Er is een aanklager, die een zuivere, aanvaardbare, aanklacht moet formuleren. En iedere aangeklaagde heeft recht op een advocaat. In een zorgvuldige procedure wordt geprobeerd je schuld aan te tonen en krijg je ook de gelegenheid je onschuld te bewijzen.
Je bent niet eerder veroordeeld, dan nadat je schuld is aangetoond.

Zelfs de Nederlandse pers hield daar tot voor kort rekening mee. Op foto's van verdachten werd hun identiteit beschermd met een zwart balkje. Want je oordeelt niet zomaar over mensen!

Ook al is zelfs de rechtsspraak niet onfeilbaar, ondanks de zorgvuldige procedure. Want zelfs op dit terrein geschoolde mensen, zijn niet zonder fouten. Maar tot de wederkomst is er zo toch nog enige orde in onze samenleving

Maar in de privépraktijk die velen van ons er op nahouden, ontbreekt die zorgvuldigheid meestal helemaal. Er is geen deskundige rechter, geen duidelijke procedure, geen zorgvuldige, -volgens de regels- geformuleerde aanklacht, geen verdediger en geen beroep op de wet. Er is ook geen gelegenheid jezelf te verantwoorden. Je bent meestal al veroordeeld vóór die tijd. Jezus zegt: Oordeel niet over medemensen . En dat moeten zijn volgelingen dus zeker ook niet doen!

De Heer Jezus maakt hier duidelijk: Laat het oordelen aan de Rechter over, die over alle informatie beschikt. Die weet hoe je de wet uitgelegd en toegepast moet worden. Maar begin er niet zelf aan!
Pas op voor een moreel klimaat waarin we de standaard hooghouden door op elkaar letten. En bij gelegenheid duidelijk te maken waar het de ander aan mankeert. Dus niet oordelen door op anderen te letten. We zijn er niet goed toe in staat! We hebben de handen al vol aan onszelf! We zijn zelf zijn immers ook gedagvaard voor een rechtszaak. Méér nog, we zijn ons zelf vaak maar nauwelijks echt bewust van onze eigen tekortkomingen. Dat maakt ons ongeschikt om over anderen te oordelen. Ja door onze eigen beperkingen hebben we niet eens een helder beeld van wat een ander doet (de balk in eigen oog), eigenlijk moeten we toegeven dat we het 'stofje' (de splinter) in het oog van de ander niet eens goed kunnen zien, als we eerlijk zijn. We lijden zelf aan bijziendheid.

Meer nog, naast dat je als rechter ongeschikt bent, ben je ook onbevoegd. Het oordeel over mensen, komt alleen God toe. Door je toch aan het oordeel over de ander te wagen, speel je dat God bent. Maar dat ben je niet en dat maakt je dus een toneelspeler. Een 'huichelaar' zeiden de Grieken. Misschien zul je ooit eens over medemensen kunnen oordelen, maar dan moet eerst de balk uit je eigen oog weg zijn. En zover is het nu nog niet

Overigens door er een privépraktijk op na te houden, zul je ontdekken dat er steeds minder naar je geluisterd wordt. Als je ongeduldig, scherp en onnauwkeurig in je oordeel bent, zullen je medemensen zich voor je afsluiten en op den duur niet meer naar je willen luisteren. Je verliest voor hen je recht van spreken.
En wie een ander volgens een heel precieze maatverdeling oordeelt, moet zich bewust zijn dat anderen hem ook overeenkomstig die standaard gaan zien en oordelen. Ben je in staat in het licht van je eigen oordelen te staan?

Als je dat niet bent, doe dan maar een hand voor je mond. De kans is groot dat zowel je medemensen als God je zullen oordelen naar je eigen standaard! Vraag je dus ook steeds af: kan ik dit volhouden staande voor Gods troon?

Maar kun je een broer en zus in Christus dan nooit ergens op aanspreken? Jawel, maar niet oordelen, dat doet God. Je kunt als medegedagvaarde voor het grote oordeel nooit verder gaan dan de ander te herinneren aan de wet van God. Die geldt voor de ander, zoals voor jezelf.
En dat moet je dan wel met schroom doen, bewust van eigen kortzichtigheid (de balk) en ook van je eigen tekortkomingen. Daarom vraagt je altijd eerst iemand naar zijn beweegredenen om alle informatie op een rij te krijgen. En pas als je lang gevraagd en geluisterd hebt, kun je een ander met grote schroom herinneren aan de wet van God en aan de Rechter die je volgens dat recht zal oordelen.
Want Jezus zegt: 'Oordeel niet over je medemensen."

Gelukkig wordt er binnen Gods gemeente niet over anderen geoordeeld...

Reflecties

2010-12-31T12:31:00.001+01:00

"in zijn ogen zie je vóór alles de anderen..."

Glimlachend vertelden ze me hun boodschap. 'Wel een beetje vervelend dat we u voor een voldongen feit zetten.' Maar ja, ze hadden het wel helemaal gevonden in die andere gemeente. Of ze de Heer Jezus dan niet meer herkenden in onze gemeente, vroeg ik. Jawel hoor, zeker, de gemeente had ook veel voor hun betekend, maar nu liep hun weg verder in die nieuwe gemeente. Ze waren er eigenlijk wel zeker van dat God ook wilde dat ze nu dáár heen zouden gaan. 'Maar in die gemeente waar jullie heen gaan is alles al, zijn jullie gaven dan niet meer op zijn plaats in onze gemeente?' , probeerde ik nog. Nee hoor, voor hun persoonlijke geloofsontwikkeling moesten ze nu ergens anders heen.

Afgelopen dinsdag las ik het in het Nederlands Dagblad het artikel over het teruglopende bezoek aan de 'tweede dienst'. Daarin wordt Stefan Paas geciteerd. Hij zei onlangs dat "het zwaartepunt van het geloofsleven verschuift weg van het collectieve en naar de persoonlijke pelgrimage." Toen ik het las, kwam bijna onmiddellijk de herinnering aan dit gesprek weer naar boven. Verslagen ben ik destijds na dit afscheid naar huis gereden. Dat zat - zo merkte ik- dieper dan het afscheid zelf. Het heeft even geduurd voor ik dit onder woorden kon brengen.
Hun geloven was zo persoonlijk geworden dat vele anderen er uit verdwenen waren. Hun oude gemeente werd bijna glimlachend achtergelaten op weg naar een andere - voor hen veelbelovender - gemeente. In plaats van de anderen zag je in hun ogen vooral de weerspiegeling van hen zelf: 'eigen ontwikkeling' en 'onze persoonlijke weg'. Die zinnen komen uit een heel andere bron dan: Als ik, jullie Heer en jullie meester, je voeten gewassen heb, moet je ook elkaars voeten wassen. (Joh 13:14) In zijn ogen zie je vóór alles de anderen. Zijn apostelen geven dit 'dienen' weer aan anderen door. Maar in hun ogen werden vooral zij zelf zichtbaar. Onthutsend vond ik dat, je lijkt dezelfde taal te spreken, maar bent in feite vreemden voor elkaar geworden. Je begrijpt nog wat er gezegd is, maar je 'verstaat' het niet meer. Belangrijke woorden zijn vervangen door andere. 'Dienen' door 'persoonlijke ontwikkeling' en 'dé weg' door 'mijn weg'.
En je wordt bang dat het in dit geloven wel eens veel meer om het 'zelf' dat om 'Christus' zou kunnen draaien.
Met de 'anderen' lijkt de bestemming er uit verdwenen.

De verschuiving die Paas constateert maakt me dus niet alleen maar blij, maar ook bezorgd. Jazeker, het collectieve geloven kan een gevangenis worden waarin het hele geloven draait om wat de 'anderen er van vinden'. Je kunt niet geloven om 'de anderen'. Op de duur haak je af. Dat zie ik om me heen gebeuren. Maar als 'collectief' vervangen wordt door dit 'al te persoonlijke' dan is het of de 'brullende leeuw' vervangen wordt door 'een sluipende tijger'. Het gevaar is nog steeds dodelijk, maar je hoort het niet meer aankomen en zo is het eigenlijk nog veel gevaarlijker.

Het is mijn wens dat we als gelovigen niet allen groeien in het dienen van Christus, maar tegelijkertijd ook in het dienen van elkaar. En dat de persoonlijke kennis van Christus zich verdiept in de persoonlijke omgang met elkaar en de ontdekking dat we samen op weg zijn naar het Koninkrijk.
Als de verschuiving naar het persoonlijke dit inhoudt dan gaan we een jaar vol heil en zegen tegemoet.

Arie over kerkverlating

2010-12-08T09:49:00.002+01:00

Eén van de lezers van mijn Blog over 'Arie de Rover' speelde me een toespraak toe die hij gehouden heeft op de dag die de Driehoek 20 november jl. organiseerde over kerkverlating. Hij was 'diep getroffen', schreef hij erbij.

Arie de Rover gaat in zijn lezing in op de gevolgen van kerkverlating voor met name de ouders. Kerkverlating raakt je op zielsniveau. Relaties en zeker die met kinderen, zijn de kern van de ziel. En je ziel verlangt naar erkenning. Waar haal jij je erkenning uit? Loslaten is soms een ingewikkeld proces, maar pas als een kind weg mag gaan, kan hij ook thuiskomen. Zegen je kind en laat hem gaan!

Toen ik ging luisteren had ik dezelfde ervaring. Van harte aanbevolen!

De lezing kun je hier beluisteren

De tekst is hier na te lezen

2 profeten

2010-12-03T08:49:00.004+01:00

"De afgelopen dagen had ik twee profetische ervaringen die me behoorlijk raakten".
De boodschappen kwamen niet rechtstreeks maar via anderen. Maar een boodschap is in mijn optiek evengoed profetisch als die via een ander bij je komt.

Wanneer ik zaterdag even beneden kom om iets te drinken, attendeert Annet (mijn vrouw) mij op een artikel in de bijlage van het ND over een 'theologisch student die volle kerken trekt' .Op dat moment lang niet fit, besluit ik het er maar even bij te laten en duik maar weer in bed.

Twee dagen later komt het dan toch van en met stijgende verbazing lees ik het interview met David Heek, een theologiestudent met preekconsent in de Vrijgemaakte Kerk. Hij trekt volle kerken, zoals ook mijn neef - die hem al eens gehoord heeft- me die avond verzekerd. Maar hij wordt zeer waarschijnlijk geen dominee.

Hij gebruikt graag duidelijke taal, zo blijkt me al snel. "De GKv zijn passé, lees ik en: "ik bespeur een gebrek aan gemeenschap, we houden niet van elkaar, we bidden niet voor elkaar. Ik bespeur kleingeloof in de dingen die God kan doen en formalisme." De stelling "God kan niets beginnen met zeikerds", komt hem op de kritiek van de classis te staan.

Met gemengde gevoelens leg ik het artikel aan de kant. Dit slaat ook op ons: voor GKv kan ik ook NGK, CGK... of een andere gevestigde kerk invullen, begrijp ik wel van hem. En wat hij beschrijft herken ik ook: kerken zijn vaak nog zover van hun doel vandaan. Ze zouden bakens voor zinzoekers moeten zijn, warme herbergen voor eenzame zwervers, maar blijken dan bastions te zijn met zwaar verdedigde poorten. Wie van buiten naderen en niet als vriend herkend worden lopen het risico met gloeiend hete pek overgoten te worden. En het binnenklimaat is veel te vaak nog ook helemaal niet fris. O ik herken het zo, zo verontwaardigd ben ik ook vaak geweest. Ja hij heeft iets van een profeet, inderdaad: 'Amos uit Spakenburg'.
Maar als ik vervolgens lees "maar het heeft geen zin om het gevecht aan te gaan met een kerkelijke cultuur die volgens hem niet zal overleven", denk ik verontwaardigd: wat is dat nou voor profeet! Hij gaat er vandoor! En in gedachten zie ik zijn voorganger Jona te scheep gaan vanuit de haven van Spakenburg. En zo denken de jongeren die ik hier 's avonds over spreek er ook over, merk ik. Hij heeft een punt, maar wat heeft het zo voor zin?

Heel anders ervaar ik de volgende avond Arie de Rover: "Het gaat er niet om wat we doen, maar wie we zijn voor God". We zijn in de grote auto van Gerbrand van Elten door het aardedonker over smalle weggetjes ergens midden in het Groene Hart' aangekomen. Arie ontvangt ons in het pas gerenoveerde retraitecentrum 'Renovita' ergens bij Bleskensgraaf. We zijn als projectteam van het 'Feest van Genade' naar hem toe gereden om met hem te overleggen over de toerustingsavonden die hij komend voorjaar voor onze gespreksleiders zal houden. Maar méér dan dat hij het uitlegt, laat hij ons zien wat genade betekent. De Rover is werkelijk bezeten van genade en hij heeft ontdekt dat wij als kerken ons daarin nog veel meer in kunnen verdiepen. "Genade blijft in kerken vaak oppervlakkig."Dan is het goedkope genade" "Genade wordt pas genade voor je, als het je werkelijk van binnen raakt." Het moet op dat diepe niveau binnenin bij je plaatsvinden.".

We zitten ademloos naar hem te luisteren. Hij ziet even scherp als David Heek. Maar op een vriendelijke en indringende manier probeert hij ons genade te laten ervaren. En hij laat ons vervolgens niet met de boodschap achter, maar hij blijft bij ons en spreekt met ons door om ons tot de ervaring van genade te brengen. En hij wil ook graag nog eens naar onze gemeente toekomen om het ons allemaal te laten zien.
Een groot verschil met de profeet uit Spakenburg.

Voor een indruk van Arie zie de video boven...
Voor het interview met David zie artikel in het ND

Niet langer dan 6 jaar

2010-11-12T15:11:00.002+01:00

"Predikant niet langer dan 6 jaar in gemeente" sprak de kop boven het artikel me streng toe.
Ik wreef me de ogen nog eens uit, het was tenslotte maandagmorgen. Maar het stond er echt! Enigszins bezorgd las ik verder, ik ben predikant en zojuist aan mijn vijfde jaar begonnen, dus dit gaat over mij. Dat betekent over twee jaar verkassen. Weer met het hele gezin op een enkele reis naar elders. 't Zou voor onze jongste de derde verhuizing, voor onze andere -nog thuiswonende- kinderen de vierde verhuizing worden. Mijn oudste heeft al eens gedreigd: "als jullie weer gaan verhuizen, dan blijf ik hier wonen hoor!" En dan heb ik het nog helemaal niet over de baan van mijn vrouw.

Terug naar het artikel: wat rechtvaardigt dit leed dat mijn gezin (opnieuw) boven het hoofd hangt? Nou dat liegt er niet om, als je niet op tijd vertrekt dan dreigen: 'eenzijdigheid, tunnelvisie, belemmering van dynamiek, beperking van groei en de remming van de eigen ontwikkeling.' Of het hier over de gemeente gaat of over de bewuste predikant staat er niet bij, maar in beide gevallen lijkt het me even ernstig. De werkweek is nog maar pas begonnen, maar wakker ben ik nu wel. Wanneer zou deze aftakeling inzetten, vraag ik me af? Kan men na twee jaar de eerste tekenen van dit verval al zien of is dat werkelijk pas na zes jaar? De enige opluchting is eigenlijk dat het een opmerking betreft van een deputaatschap in de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt en mij dus niet direct aangaat. Maar stel je voor dat ze anderen op ideeën brengen!

In de loop van die maandag roept de opdracht van dit deputaatschap steeds meer vragen in me op. Voor me zie ik het -nog steeds- enthousiaste, lachende, gezicht van ds. Orlando Bottenbley. Toch al zo'n 22 jaar voorganger in dezelfde gemeente, Bethel in Drachten, die in die periode van 60 naar 2500 leden groeide. Waar 'eenzijdigheid' en 'tunnelvisie' je al niet kunnen brengen!, denk ik dan. En na hem komen Rick Warren, inmiddels 30 jaar in de Saddleback Church (20.000 bezoekers per zondag), Bill Hybels en zijn Willow Creek Church (35 jaar en 17.500 bezoekers) en Tim Keller en zijn Redeemer Presbyterian Church in NewYork (21 jaar in welke periode het bezoekersaantal groeide van 50 naar 5000) voorbij.
En in die rij loopt ook mijn eigen grootvader, ds. Jan van Dijk. Hij diende 27 jaren in de Gereformeerde Kerk van Schildwolde. Uit de verhalen die je nog kunt horen, krijg ik juist de indruk dat het vertrouwen dat er in die periode tussen hem en zijn gemeente was ontstaan, deze forse gemeente in de periode van de Tweede Wereldoorlog en de Vrijmaking juist heel gehouden heeft. Of is dat in de ogen van het deputaatschap nu net 'een belemmering van de dynamiek' van deze gemeente?

Of zijn zij de uitzonderingen? Wijst onderzoek in de regel anders uit? Uit het rapport van Deputaten, dat ik er dan maar eens bij pak, wordt dit niet duidelijk. Er is geen verwijzing naar welk onderzoek dan ook. We lezen alleen van de 'overtuiging' van deputaten (p. 13). De schrijvers van dit rapport citeren zichzelf. Dit zijn -zo begrijpen we- hun welgemeende afscheidswoorden, dit deputaatschap wordt namelijk opgeheven. Rijst bij mij de vraag: hoe kunnen zij in een periode van zo'n 8 jaar (volgens mij ontstond dit deputaatschap zo rond het jaar 2002), tot zo'n fundamentele overtuiging komen?
We kennen natuurlijk de verhalen van langdurige verbintenissen tussen predikanten en hun gemeente, die voor beiden niet gelukkig waren. Maar zou je dan niet eerder tot de conclusie komen dat de reden daarvoor in de persoonlijkheid van de predikant of misschien zelfs in het karakter van de gemeente was gelegen?
Door de oorzaak van het probleem te zoeken in de duur van de verbintenis, zouden de werkelijke problemen wel eens buiten beeld kunnen blijven. Relaties zijn tegenwoordig kwetsbaar, ook die tussen een predikant en zijn gemeente! Maar dat probleem los je niet op door ze kort te houden. Ik geef toe dat ik dat ik me ook baseer op mijn overtuiging, maar men zal m.i. dieper moeten graven om de werkelijke oorzaken boven water te krijgen. Met deze oplossing bestrijd je alleen de symptomen, de kwaal blijft buiten beeld.
Het is alsof je het hoge aantal echtscheidingen wilt bestrijden met een verplichte beperking van de huwelijksduur tot 6 jaar. Levert vast ook minder echtscheidingen op, maar van een huwelijk zou dan ook niets meer over zijn.

Klik hier voor het artikel en hier voor het rapport.

De valkuil van een generatie?

2010-10-28T12:24:00.007+02:00

De afgelopen herfstvakantie las ik het Het Verzet, de debuutroman van de onlangs overleden schrijver Harmen Wind. In het boek neemt zoon Hessel afscheid van zijn koppige, gereformeerde, Friese, vader.
Deze combinatie van bijvoegelijke naamwoorden belooft forse confrontaties en die belofte wordt ruimschoots vervuld. Vader Homme staat voor zijn zaak en kan de vragen die zijn zoon soms heeft niet begrijpen.
Ja sterker, iedere vorm van twijfel is hem vreemd. Hij beantwoordt elke uiting van onzekerheid -in zijn ogen vaagheid- met duidelijkheid: een herinnering aan de leer of -als er niet gesproken kan worden- met een resoluut opstaan om vervolgens uit de kerkdienst weg te lopen.
Toch schrijft Harmen - Hessel is zijn pseudoniem- een teer portret over zijn overduidelijke vader, het is geen afrekening. Het is zoals op de omslag van het boek: in de zware klei zie je de hemel weerspiegeld in de plassen die tussen voren zijn blijven staan. Inderdaad als water sijpelt de liefde voor zijn vader tussen de stenen van dit hoekige monument door. Als die uiteindelijk sterft, grijpt het Hessel bij de keel. Hij hield van zijn hoekige vader. En toch kan hij niet echt afscheid van hem nemen (zoals hij wel van zijn moeder kon) omdat hij niet echt een emotionele band met hem aan kon gaan is het onmogelijk in die taal afscheid van hem te nemen. Vader Homme sterft alleen - terwijl Hessel onder handbereik naast zijn bed zit- en Hessels liefde blijft feitelijk onbeantwoord. Die taal sprak zijn vader niet, hij kon zijn liefde alleen indirect tonen.

Ik leer vader Homme en zijn zoon Hessel kennen onder het dak van mijn ouderlijk huis, waar ik het boek lees in mijn herfstvakantie, een maand na het overlijden van eigen vader. En dit verhaal klinkt tussen die muren ook weer vreemd vertrouwd. Mijn vader was een heel andere man dan heit Homme, maar ook hij stierf alleen. En als je het mij vraagt om dezelfde reden: hij was evenmin thuis in het emotionele. Dat heel persoonlijke -wat sterven toch is - kon hij niet met je delen. Hij stuurde ons steeds weer bij zich vandaan, moeizaam formuleerde hij: 'ga maar naar je moeder'. Dat was heel zorgzaam van hem maar in die laatste dagen voelde het ook alsof hij je 200 km bij zich vandaan stuurde.
Dat was echt mijn vader: je kon heel dichtbij hem zijn en toch geen contact met hem krijgen. Was hij niet alleen lichamelijk maar ook emotioneel gehandicapt? Is dat omdat hij net als heit Homme een Noorderling was? Of heeft het te maken met hun gereformeerde afkomst? Uit mijn jeugd herinner ik me wel de gesprekken over de gereformeerde zekerheden maar niet zo over de gereformeerde gevoelens. 't Was van een andere steensoort dan vader Homme, maar toch wel degelijk van een soort steen: duidelijk, tastbaar en ontwijfelbaar. En was het mijn vader niet -hij had zo zijn vragen- dan toch in ieder geval het (vrijgemaakte) gereformeerde wereldje om hem heen.

Of was het vooral de valkuil van die generatie? Want bij mij wordt de indruk steeds sterker dat dit voor veel meer uit zijn generatie gold. Duidelijk in overtuiging, stamelend in de liefde.
Kun je zomaar iets beweren over een hele generatie? Nou nee, Mladic en een heel aantal van zijn slachtoffers behoorden tot dezelfde generatie om maar iets te noemen. Binnen één generatie komen heel verschillende mensen voor.
Maar het zou natuurlijk wel de kwetsbare plek van die groep kunnen zijn! Juist op dit punt gaat het gemakkelijk mis. Blijft voor mij nog wel de vraag: waarom leerden de gereformeerden onder hen dan niet alsnog de taal van de liefde spreken? Dat is toch de hoofdtaal van de Bijbel! Of was het leven sterker dan de leer?

N.a.v. Harmen Wind, Het verzet, Amsterdam: De Arbeiderspers 2002

Bijbels wereldbeeld?

2010-10-14T23:03:00.002+02:00

Twee gemeenten geleden, hoorde ik een collega de volgende opmerking maken:

"'t Is een christelijk werk om heidenen te bekeren (en hij kon het weten, hij had jaren op Irian gewerkt) maar (vervolgde hij) 't is een heidens werk om christenen te bekeren."(dat kon hij ook weten, want hij werkte inmiddels al weer jaren in Nederland).

In mijn laatste Blog kwam ik er op uit dat ons wereldbeeld (de kijk op de wereld die wij 'normaal' vinden), sluipenderweg de invloed ondergaat van een een heel nieuwe manier van leven en denken. Die komt voort uit een heel ander wereldbeeld. Ik ging er daarbij gemakshalve vanuit dat wij -christenen- van huis uit een 'bijbels wereldbeeld' hebben. Dat leverde me een reactie op van een andere collega die mij er op wees dat ons 'bijbelse wereldbeeld' vast niet 24 karaats is. Met andere woorden, hoe bijbels is het eigenlijk? Zitten er eigenlijk van huis uit niet allerlei bijbelvreemde elementen in?

De theoloog Henk Vreekamp schreef daar een boek over: 'De tovenaar en de dominee'. Hij schrijft dat toen het evangelie hier in de Lage Landen aankwam, het ook niet binnenkwam in een neutrale cultuur. Het kwam aan bij Germaanse mensen en raakte vervlochten met gedachten en gebruiken die ze van huis uit bij zich hadden. En zo ontstond wat wij nu Kerst noemen, een christelijke variant van het ooit Germaanse Midwinterfeest. De boom, de kerstkransjes en de lichtjes, ze zijn uit een heel andere landstreek afkomstig dan de velden van Efratha. Redelijk onschuldig, hoewel ze het geboortefeest behoorlijk in de weg kunnen zitten. Maar ja dat is dan ook geen bijbels feest.
Ernstiger is de van oorsprong Germaanse ('heidense' schrijft Vreekamp) verering van het leven in het hier en nu. Het leven zélf is heilig, is doorademd van een sacrale sfeer: je eigen land, de natuur, zon en maan, je voorouders. Dat alles mag je vereren en dan is het goed. Maar de Heer roept je nu net vandaan van dit vertrouwde leven naar het heilzame van de toekomst. We verwachten een Koninkrijk dat nog aan het komen is. Het volgen van je Heer Jezus maakt je principieel 'wereldvreemd'. Hoe sterk zouden we ons christelijk geloof nog onder de invloed van onze voorouders beleven? En dus proberen in te passen in de 'levenslust' die we van hen geërfd hebben?

Zo raakten de oude Germaanse mythe en het nieuwe geloof met elkaar verstrengeld. Maar natuurlijk verdween er ook veel: bijv. al die 'heilige plaatsen' (heilige bomen en bronnen e.d.) waar men vroeger 'god' ontmoette. Maar de behoefte aan de ontmoeting met God bleef en zo ontstond de mystiek. Gelovigen zoeken een nieuwe heilige plaats: hun eigen hart. Dáár wil men nu God ontmoeten. Vreekamp ziet dit als de oorsprong van het bevindelijke geloven, dat hier in de streek zo sterk leeft. Zijn leermeester Van Ruler noemde dit een ketterij groter dan de vrijzinnigheid.

Het verlangen naar de intieme nabijheid van God, dat tegenwoordig een belangrijke stroming in de kerken is, zou een tak aan dezelfde boom kunnen zijn. Het kan een christen van zijn roeping afbrengen: die gaat helemaal op in zijn eigen gevoelsleven en komt zo niet meer aan zijn naaste toe. Terwijl je als christen nu net geroepen bent door God en je naaste lief te hebben vorm te geven aan Het Koninkrijk van God.

'Geef je er rekenschap van dat het heidendom (ook WD) nog in je leeft', schrijft Vreekamp.
Als mijn collega gelijk had, is dat inderdaad heel belangrijk.

Kwetsbaar wereldbeeld

2010-09-29T18:03:00.000+02:00

Twee van mijn neefjes worden werkelijk niet goed als ze vermoeden dat iets varkensvlees is.
Voor hen is het echt misselijkmakend! Dat heeft alles met hun opvoeding te maken: ze hebben geleerd dat varken onrein is, want ze zijn van Joodse afkomst. Die overtuiging zit bij hen zo diep, dat ze zelfs een sterke lichamelijke reactie krijgen als ze ergens varken vermoeden.
Een enorm contrast met het verheerlijkte gezicht van mijn vader als hij zich gnuivend voorbereidde om die smakelijk gebakken karbonade eens soldaat te gaan maken.
Wat een overtuiging niet met je kan doen! Die kan blijkbaar zelfs je smaak beïnvloeden!

De Britse theoloog Tom Wright is van mening dat dit soort overtuigingen niet op zichzelf staan. Ze passen in je kijk op de wereld, je wereldbeeld. Dat is je totaalvisie op het leven. Dit zit bij de meeste mensen zo diep, dat ze zich deze helemaal niet zo bewust zijn. Hun kijk op het leven is 'vanzelfsprekend'. 'Natuurlijk is iets zo, dat is toch 'normaal'! Deze fundamentele overtuiging zit dieper dan je gedachten en zelfs je gevoelens, je denkt er niet meer over na. Het is een meestal onzichtbare drijvende kracht in je leven, net zoiets als de wind in de rug als je fietst.
Maar dit wereldbeeld is wel degelijk aangeleerd. Door de invloed van je ouders, familie, vrienden, dorpsgenoten en medekerkleden is het langzamerhand - diep in jezelf- ontstaan en stuurt het je doen en laten. Hun verhalen, gewoontes en voorbeelden hebben invloed op je wereldbeeld. En dat wereldbeeld bepaalt in belangrijke mate je levensstijl.

Onder christenen is een bepaalde levensstijl jaren vanzelfsprekend gebleven. Zelfs toen grote groepen in onze samenleving anders gingen leven, hielden zij vast aan wat ze als goed bleven zien. Het bijbelse wereldbeeld bleef vanzelfsprekend hun levensstijl sturen.

Maar de laatste jaren merk je dat ook onder 'ons' andere gewoonten zichtbaar worden. Om een voorbeeld te noemen: de kijk op relaties is snel aan het veranderen. Samenwonen wordt steeds vaker als heel gewoon gezien. Voor sommigen is dit zo vanzelfsprekend geworden dat ze geen enkele reden zien om er nog over in gesprek te gaan. Het is 'normaal' geworden. Je merkt dus dat hun wereldbeeld veranderd is, zo diep zit het!

Je moet wel tot de conclusie komen dat er andere verhalen dan die uit de bijbel en andere gewoonten dan de bijbelse zijn die invloed op ons hebben gekregen en die ons wereldbeeld van binnenuit aan het veranderen zijn. Maar dat zijn we ons helemaal niet zo bewust, dat is typisch voor een wereldbeeld. Je merkt het pas aan ons gedrag, dat met dat wereldbeeld mee verandert.

Welke verhalen en gewoonten hebben tegenwoordig zo'n grote invloed op ons gekregen? En waarom? Passen ze eigenlijk wel bij het bijbelse wereldbeeld dat eerder zo bepalend voor ons was? Of zijn ze er vreemd aan en veranderen ze ons - zonder dat we ons dit echt bewust zijn- van binnenuit steeds meer in mensen met een niet -christelijk wereldbeeld en gaan we dus ook niet- christelijk gedrag vertonen?

Binnen de kerkenraad maken we ons zorgen over deze sluipende verandering in overtuiging en levensstijl. Over samenwonen zijn we dit voorjaar aan een gesprek begonnen met de jeugdpastoraalwerkers. Deze maand zullen dat binnen de kerkenraad ook doen. We hopen er ook met jullie over in gesprek te gaan om ons zo opnieuw van ons wereldbeeld bewust te worden en wat daar invloed op heeft.

Mijn vader

2010-09-19T16:43:00.003+02:00

Op woensdag 8 september jl. overleed mijn vader, 76 jaar oud. We hadden er wel langer rekening mee gehouden, dat dit kon gebeuren. Het ging gewoon steeds slechter met hem. Maar hij leek zich er steeds weer bovenop te vechten. Zo vaak dat wij ook toen het nog slechter met hem ging, we ons zijn sterven maar nauwelijks voor konden stellen. Maar op die woensdagmiddag was hij er toch ineens niet meer: plotseling onvoorstelbaar afwezig.

Zijn sterven is op zich niet zo bijzonder (helaas). Dat wil zeggen voor anderen niet, voor ons natuurlijk wel. Nee, ik bedoel met die opmerking: elke dag sterven er dierbaren en we missen ze zeer.
Dát is niet bijzonder, zijn leven was dat wel.
Hij was nog geen 33 jaar oud toen hij betrokken raakte bij een ernstig auto-ongeluk. Hij raakte zwaar gewond . Hij overleefde het, maar hij zou nooit meer kunnen lopen. Na meer dan een jaar revalideren (Je vraagt je af hoe mijn moeder en hij het in deze tijd gered hebben) in een ziekenhuis in Amsterdam, kwam hij weer thuis in het Groningse dorp Niezijl, grofweg 200 km naar het Noorden. In een rolstoel! Naar huis gaan was hem afgeraden: mensen met zo'n zware handicap gingen in die tijd niet weer naar huis, maar naar een verpleegtehuis. Hij wilde wel naar huis en hij ging!

En zo reed hij op een dag de nieuwbouwwoning binnen (niet aangepast!), waar wij inmiddels naar toe verhuisd waren. Het heeft een tijd geduurd voordat mijn moeder en hij aan hun nieuwe rollen gewend waren. Zij moest nu ook zijn handen en voeten zijn en hij moest haar hulp leren accepteren. Daarin werden zij niet begeleid.
Met veel hulp van anderen, lukte het hen om een min of meer 'normaal' bestaan op te bouwen. Nou ja normaal, hun leven kwam weer wat in evenwicht, maar het was een zeer beperkte versie van het leven dat zij eerder hadden geleid.

Ze probeerden niet bij de pakken neer te zitten. En na een vruchteloos avontuur als sokkenbreier, ontdekte hij de elektronische schrijfmachine. Dat was een uitkomst. Hoewel hij alleen nog maar over zijn grove motoriek beschikte, kon hij deze machine met twee door hem zelf bedachte typestokken (twee pvc-buisjes met een rubberdop) bedienen. Al gauw zo snel dat het zakelijk interessant werd. Eenmaal gevestigd als Kopieerinrichting Dijksterhuis verzorgde hij type- en stencilwerk voor de wijde omgeving.
Van het één kwam het ander en zo rond 1970 - drie jaar na zijn thuiskomst!- begon hij Boekhandel Dijksterhuis. Van deze bloeiende zaak is hij tot 2001 de drijvende kracht geweest met mijn moeder en Ada Ramaker -een vriendin- als belangrijkste medewerkers.

Mijn broer en ik wisten niet beter dan dat onze vader in een rolstoel reed. En zagen er toen ook niets bijzonders in. Jongens uit de buurt werkten met hun vader mee, wij ook. Zij voetbalden met hun vader, wij organiseerden een rolstoelbehendigheidwedstrijd.
Al met al leefden wij een redelijk normaal leven. Wij hadden het goed thuis, daar zorgde mijn vader wel voor.
Achteraf realiseren we nu wel, dat het natuurlijk niet zo 'normaal' was bij ons thuis vroeger. Mijn vader was het zwaarst getroffen, maar ons hele gezin had een ongeluk gehad.
En dat is heel moeilijk te accepteren en ik vraag me af of hij het ooit heeft kunnen aanvaarden. Hij heeft er, denk ik, mee leren leven. Tientallen jaren na het ongeluk heb ik hem nog wel eens horen zeggen: "ik wilde dat de Here mij nog één keer mijn kracht zou teruggeven, net zoals Simson."

Maar hoe dan ook, mijn vader bleef actief. Als boekhandelaar, als boekhouder van de kerk, in de ondernemersvereniging, voor 'Dit Koningskind' enz. enz. Toen we een jaar of vijf geleden alles op een rijtje zetten, bleek hij er de hele tijd aldoor wat bijgedaan te hebben. Hij ontving voor al die activiteiten erkenning, toen hij in 2006 tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau benoemd werd.
De eerlijkheid gebied te zeggen dat hij dit natuurlijk nooit had kunnen doen, zonder mijn moeder en Ada.
Maar ja, alleen het gezicht dat de buitenwereld ziet wordt beloond, niet de mensen op de achtergrond.

Door de jaren heen kreeg hij regelmatig opnieuw last van zijn gezondheid. Maar hij kwam er altijd weer bovenop. Zelfs nadat hij in 1992 een werkelijk levensgevaarlijke maagbloeding kreeg. Hij leek zo sterk dat wij er aan gewend raakten dat 'hij er wel weer bovenop zou krabbelen'. Ook de laatste jaren.
Maar natuurlijk is dat niet zo, geen mens ontkomt aan het sterven. Ook hij niet!
Dat kan nog niet op deze wereld. Hij was aan het slot van zijn leven zo moe gevochten dat hij ook niet meer wilde blijven. Hij kon niet meer. Hij wilde naar 'huis', naar God. Woensdag 8 september werd het voor hem vrede.

En wij, wij proberen er aan te wennen dat hij er nu 'echt' niet meer is.
Maar daaraan zullen we wel nooit gewend raken.

Een relatie die je rijker maakt

2010-08-24T22:00:00.002+02:00

"Het onderwerp waar wij mee bezig zijn - God leren kennen - , zal het hart van elke christen sneller laten kloppen. Maar mensen die louter formeel met ‘godsdienst’ bezig zijn, zal het nauwelijks raken. Misschien blijkt juist daar wel uit, of iemand is wedergeboren."
J.I. Packer, God Leren Kennen, p. 28

Het is ruim twintig jaar geleden dat ik kennismaakte met J.I. Packer, een van oorsprong Britse Anglicaan die in Canada terecht gekomen is. Een persoonlijke kennismaking is het nooit geworden, maar het zat er wel dichtbij toen ik zijn boek 'God leren kennen' las. Een zelfstandig christen bij wie grondige bijbelkennis samen op gaat met een enthousiast en vurig geloof (zie citaat boven). Een boeiende combinatie die je ook bij zijn leermeester C.S. Lewis tegenkomt.

Op dit moment ben ik zijn De belofte van de herder (2009) aan het lezen dat hij samen met Carolyn Nystrom schreef. Het gaat over 'Gods leiding in onze keuzes'. Nou ja, daar zijn we met zijn allen nogal mee bezig.

Dit boek is niet altijd heel gemakkelijk te lezen. Ik ben er nog niet helemaal achter waardoor het komt. Is het de vertaling? Heeft het te maken de leeftijd van de schrijver (hij is inmiddels 84!)? Maar ondanks dat wordt je er beslist rijker van. Packer geeft je zijn heel zelfstandige kijk op de leiding van God. En hij zou zichzelf niet zijn als hij dit thema niet breed en diep zou bespreken. Je vaart met hem langs een gevarieerd landschap van thema's, die allemaal met leiding te maken blijken te hebben.

Onze Heer gebruikt heel wat verschillende middelen waarmee Hij ons leidt. Eén ervan is de christelijke gemeenschap. Volgens Packer zet God ook de gemeente in bij het leiden van zijn kinderen. Maar dan moet die wel functioneren op de manier waarop God die bedoelde:

Voor velen van ons is gemeenschap niet meer dan een kop koffie of thee en een ontspannen praatje voor of na de kerkdienst of een andere christelijke bijeenkomst. Als we er zo over denken, zal de suggestie dat je wijze raad zult vinden door deze gemeenschap te raadplegen, weinig overtuigend zijn (167v). Scherp maar wel waar! Beleefdheid en vriendelijkheid schept nog geen vertrouwensband. Al is het een goed begin ervan.

Maar wat is gemeenschap dan wel? Gemeenschap is het resultaat van een manier van leven als je (samen WD) deelt wat God ons allemaal gegeven heeft. Ik geef jou wat ik kan delen, jij geeft mij wat jij kunt delen en we zullen beiden meer verrijkt en bemoedigd zijn dan hiervoor (168).

Mooi hè! 't Maakt me benieuwd wat onze God allemaal in petto heeft via onze broers en zussen in de gemeente. Want het is juist Christus, die zijn mensen helpt door zijn mensen.

Ja als dat zo is, dan doe je jezelf en de anderen wel tekort als je direct naar huis rent na een kerkdienst.
Beter nog even gebleven, wie weet wat je nog meepikt ná de dienst. 't Wordt hoog tijd dat we in de hal zitjes en bankstellen neerzetten. Zo kun je bij het geven en ontvangen van de kado's van Christus even gaan zitten.

Wel zo comfortabel.

n.a.v. J.I Packer en Carolyn Nystrom,
De belofte van de herder. Gods leiding in onze keuzes, Kampen: Voorhoeve 2009.

Het gelijk van New Wine?

2010-08-18T20:30:00.005+02:00

De laatste week van onze vakantie brachten we door op het festivalterrein van Walibi, midden tussen de duizenden andere bezoekers van de zomerconferentie van New Wine. Hartverwarmend als het gaat om het onderlinge contact en de gesprekken. Maar de ervaring leert ons dat New Wine zijn eigen cultuur van lofprijzing en aanbidding heeft, zoals andere (kerkelijke) groepen die ook hebben. De 'vanzelfsprekendheid' van deze lofprijzingsmode kan een goed gesprek daarover in de weg staan. Goed om ook over deze vormen in gesprek te blijven. Dat levert vast winst op. In dit kader vond ik de reactie van Gerdienke dan ook verrijkend (zie vorige Blog, overigens voor de andere ben ik ook dankbaar!). Door haar uitleg begreep ik nu eens van binnenuit wat je kunt denken en voelen bij de 'geheven handen' bij het lofprijzen. Ik zie dat het zo echt wat kan toevoegen.
Ook over andere zaken zou ik graag nog verder doorpraten, omdat ik nog niet overtuigd ben van de bijbelse noodzaak ervan.

Als ik dat laatste zinnetje teruglees, ziet dat er gelijk loodzwaar uit. Goed om hier te schrijven dat ik dit niet bedoel als een veroordeling, om mensen tot zwijgen te brengen. Integendeel, ik wil het gesprek erover nu juist graag bevorderen. En dat gesprek beschouw ik als een gesprek tussen broertjes en zusjes van dezelfde familie. Want dat is me duidelijk: we horen allemaal bij dezelfde partij: die van de Heer Jezus Christus.

Maar en dat leert de ervaring :-) me. Je kunt je ook tussen je eigen familieleden verlegen voelen worden. Mij gebeurde dat op de zomerconferentie bijna altijd wanneer sprekers en aanwezigen van Gods bijbelse spreken omschakelden naar het 'onmiddellijke spreken van de Geest'.
Bij het bijbelse spreken van God zijn spreker en luisteraars allemaal gelijk. Wij zitten als het ware samen luisterend aan de voeten van God. Je leest een bijbeltekst (mee) en laat die op je inwerken. Daar kun je met elkaar over in gesprek raken. Je kunt ook onder de indruk komen van het inzicht dat een medegelovige in het Woord van God heeft (gekregen). Je kunt het er ook niet mee eens zijn, je staat immers op dezelfde hoogte als je medemens. Maar ook dan helpt het je het Woord van God beter te begrijpen. Al luisterend en sprekend worden al je menselijke vermogens ingeschakeld om mee te denken, te kijken en te voelen met het Woord van God. Zo vormt de omgang met het Woord je. Daarin herken je het werk van de Heilige Geest die al onze (van God gekregen) menselijke vermogens activeert om onze Heer beter te kunnen volgen én die ons als gelovigen aan elkaar verbindt om elkaar te dienen in het luisteren naar (en volgen van) Gods Woord. Ik ben dankbaar voor alle leermomenten die de zomerconferentie van New Wine me geboden heeft. Of het nu instemming of reactie was, altijd ben ik rijker van geworden.

Maar ik ben nog steeds verlegen met 'het onmiddellijke spreken van de Geest', zoals ik dat op de zomerconferentie meemaakte. Mijn medechristen verandert op dat moment in een boodschapper van God met een bericht of een ingeving die rechtstreeks van Hem afkomstig is. We staan niet meer op hetzelfde niveau samen voor God, maar hij (of zij) staat als boodschapper tussen mij en God in.
De gedachte is indrukwekkend: God heeft een boodschap voor mij persoonlijk. En daar is een gelovige (dus ook ik) gevoelig voor, omdat ik graag persoonlijk door God aangesproken wil worden. Uit de Bijbel weet ik dat dit ook zo kán. Christenen uit alle tijden krijgen directe boodschappen van God. Dát maakt me niet verlegen.
Wél het feit dat je dit kennelijk kunt organiseren in een samenkomst en ook dat ik het moment van toetsing mis.

Komt de Geest altijd met een boodschap als wij er voor klaar gaan staan? Op de zomerconferentie wel. Zodra er bijv. ministry is, spréékt de Geest (in beelden, ingevingen en woorden). Is dat eigenlijk altijd zo, maar missen wij het doorgaans omdat we er niet op letten? Maar als de Geest zo onafgebroken aan het Woord is in bijzondere, persoonlijke boodschappen, lopen we dan niet het risico dat onze aandacht helemaal opgaat in deze persoonlijke openbaringen, ten koste van de bijbelse openbaring? (Ik zie in de praktijk de directe link tussen deze twee nl. lang niet altijd). Dreigt de verhouding tussen de bijbelse boodschap en de persoonlijke boodschappen op bepaalde momenten niet helemaal zoek te raken?
Daar komt bij dat mijn medegelovige - ook als kind van God- een kwetsbaar mens blijft! Hoe weet ik nu dat het geen andere geest is die via hem spreekt (dat overkwam zelfs Petrus, Mat. 16,23)? Of dat de bron van de boodschap ergens diep in haarzelf ligt? De ruimte om de boodschap te toetsen, die ik anders wel heb, valt ineens weg.
Jazeker in de seminars benadrukt men keer op keer dat men verstandig en voorzichtig moet zijn in het uitdelen van boodschappen van God. Maar als ontvanger heb ik daar niet zo veel aan. Ik sta als mens voor een ander mens, die mij zegt een boodschap van God voor me te hebben. Ik moet in een splitsecond beslissen of ik dit een als boodschap van God aanvaard. Maar hoe kan ik dit weten als ik niet kan toetsen? Mijn ervaring met mensen (zie mijn vorige Blog) heeft me geleerd, dat die vaak de zwakke schakel zijn in het doorgeven van Gods boodschap.

Kortom, dit is een zo kwetsbaar proces, dat ik er tot nog toe niet in slaag er in de praktijk goed mee om te gaan. Het resultaat is dat ik op New Wine niet zelden verlegen ben met de situatie omdat ik mijn verantwoordelijkheid niet langer kan nemen. Voorlopig blijf ik daarom nog op een afstandje staan kijken en vertrek vervolgens stilletjes uit de tent omdat ik de anderen niet wil storen in wat voor hen diepe overtuiging lijkt. En vraag ik me af: hoe raken zij toch zo overtuigd?

De kwetsbaarheid van New Wine

2010-08-10T17:17:00.004+02:00

De laatste week van onze vakantie brachten we door op het festivalterrein van Walibi, midden tussen de duizenden andere bezoekers van de zomerconferentie van New Wine. Hartverwarmend als het gaat om het onderlinge contact, maar regelmatig overviel me daar toch ook een gevoel van verlegenheid.

Ik ben nl. opgegroeid binnen de Vrijgemaakt Gereformeerde Kerken. Als dat wel eens ter sprake komt -ik ben inmiddels ex-vrijgemaakt- wil men nogal eens meelevend reageren met de vraag: 'Zo en hoe heb je dat ervaren? Want voor velen is de vrijgemaakte kerk nog altijd de kerk waar men van mening is dat men 'de enige ware kerk is.' En men kan zich niet voorstellen dat je in zo'n klimaat zonder kleerscheuren opgroeit.
Nou ja, ik vond het nogal meevallen. Mijn ouders zijn milde mensen, die dat 'enige ware' nu niet aldoor liepen te benadrukken. Verder zijn er maar weinig vrijgemaakten die ik daar heel zwart-wit over heb horen spreken. Ze waren er wel, maar dat waren toch de uitzonderingen. Zoals je in iedere groep wel uitersten kunt horen.
Maar al werd het dan allemaal wat milder geformuleerd, men was toch wel degelijk van mening dat je maar het beste vrijgemaakt kon zijn: er waren eigenlijk geen kerken die de vergelijking met 'onze kerk' konden doorstaan. Praktisch functioneerde dat ook zo: de vrijgemaakten leefden vanuit het principe dat je daarom maar het beste met eigen volk kon omgaan. Je kerkt niet alleen samen, als je de keus hebt leef je ook met elkaar. Dus kwamen er 'eigen' vrijgemaakte scholen, een 'eigen' krant en nog een hele rits andere 'eigen' organisaties tot de GTCC (de Gereformeerde Tour en Caravanclub aan toe) om vertrouwd samen op vakantie te kunnen.
Natuurlijk was niet iedereen van alles lid, maar het bezoek van vrijgemaakte scholen, een abonnement op het Nederlands Dagblad en het lidmaatschap van de eigen politieke partij (het GPV) waren toch redelijk vanzelfsprekend onder meelevende vrijgemaakten.

Wanneer je binnen zo'n gemeenschap opgroeit, heb je natuurlijk wel eens je vragen bij de gangbare mening. Maar het 'gelijk van de groep' weegt zwaar. En daarmee bedoel ik echt niet dat er sprake zou zijn van een soort groepsterreur (al is dat ook wel voorgekomen), maar wat 'men vindt' heeft wel degelijk invloed op je. Je oriënteert je immers op de groep waarbij je hoort en al heb je zo je vragen, je geeft ze je vertrouwen. Al kun je het niet altijd direct volgen, 'ze zullen dit toch niet zomaar beweren!'. Als jongere vermoed je bij je vooraanstaande kerkgenoten een hoop levenservaring en het inzicht in de Bijbel dat je zelf nog zo mist. Velen zijn je lief en dierbaar en je neemt hun overtuigingen daarom al serieus.

Toen ik in de jaren tachtig theologie ging studeren in Kampen was dit 'vrijgemaakte denken' nog zo vanzelfsprekend dat er eigenlijk weinig aandacht aan besteed werd. We zijn toch immers gereformeerd!", heb ik iemand wel eens horen zeggen. Het gold kennelijk als het vanzelfsprekende gelijk van de vrijgemaakt gereformeerden.

Toen ik in de jaren negentig afstudeerde was dit denken zo veranderd, dat één van de jongere hoogleraren me op mijn vraag ernaar 'of the record' toevertrouwde dat "het 'ware-kerk-denken' natuurlijk een denkfout is." Het kan verkeren!

Het heeft me getroffen hoe binnen de vrijgemaakte kerken het denkklimaat ineens veranderde. Wat men ons jongeren jarenlang als het min of meer vanzelfsprekende, vrijgemaakte, principiële, gelijk voorleefde, was ineens 'natuurlijk niet zo'. Het klonk bijna een beetje als: 'dat was natuurlijk nooit zo geweest'. Het staat mij niet voor geest dat men in het openbaar echt afscheid genomen heeft van het oude vrijgemaakte denken, eerder dat men nog eens 'uitlegde' hoe 'dit natuurlijk nooit zo geweest was.': een nieuwe groepscultuur met een nieuw eigen gelijk. (Maar het kan zijn dat ik het officiële afscheid van het oude vrijgemaakte denken gemist heb!).
Feit is dat sinds de tweede helft van de jaren negentig de meeste exclusief vrijgemaakte organisaties in een rap tempo begonnen te verdwijnen, vrijwel alleen het vrijgemaakte onderwijs is nu nog over.
In de jaren daarna heb ik nog vaak gemerkt hoe de mensen op het grondvlak van de kerk nog onversneden vrijgemaakt dachten en er ook vanzelfsprekend vanuit gingen dat ik er ook wel zo over zou denken. Dat moest natuurlijk wel spanning gaan opleveren.

Hoewel sommige veranderingen ten goede zijn heeft, de wijze waarop dit gebeurde heeft mijn vertrouwen in een strak geleide groepscultuur flink aangetast. Zeker in 'de vanzelfsprekendheden' binnen een groep. Hoe vanzelfsprekend zijn onze opvattingen eigenlijk? Gods Woord is betrouwbaar, maar wij mensen zijn dat veel minder. Zoals Jeremia schreef: 9 Niets is zo onbetrouwbaar als het hart, onverbeterlijk is het, wie zal het kennen? (Jer 17:9 NBV). Wij lezen in de Bijbel al snel het eigen gelijk terug. Dat geldt voor mij en ook voor de andere bijbellezers. We kunnen dus maar beter met elkaar in gesprek blijven. En dat is precies de bedoeling van deze Wieblog.

Want in charismatische kringen treft me opnieuw de groepscultuur. We doen nieuwe dingen omdat zoveel anderen er enthousiast over zijn en ze ook doen. En als iedereen het doet moet je sterk zijn om daar niet in mee te gaan. Zo zie ik onder bezoekers van de New Wine samenkomsten steeds meer handen de lucht in gaan en steeds meer mensen dansend, springend en klappend een feestje vieren op het ritme van de band. Waarom? Omdat iedereen het doet of uit overtuiging? Heb je dan bezwaar tegen die handen? Nee, maar ik ben ook nog niet overtuigd van de noodzaak! En het dansen, springen en klappen? Tsja 't kan natuurlijk, maar waarom doen we het zo? Het doet me bij tijden ook wel sterk denken aan de sfeer op één of ander 'dancefestival' en daar kan ook een heel ander levensgevoel in meekomen?
Er is wel beeld, maar niet altijd ondertiteling.

Feit is dat als iedereen het doet, zo ontdek ik weer, de groepscultuur- hoe vriendelijk ook- zwaar weegt.

Je wil alleen al het feest van al die lieve mensen om je heen niet verstoren.
Overigens, de eerlijkheid gebied me te schrijven: New Wine is mildcharismatisch: men claimt je niet, maar laat je de vrijheid. Hoewel, de uitnodiging dringend kan zijn. Het risico is dus niet denkbeeldig dat je er in laat meeslepen. Je wil de ervaringen en getuigenissen van die anderen serieus nemen. Het zijn toch je broers en zussen in de Heer! Aardige mensen en intens met hun geloof bezig!
En dat wordt natuurlijk nog serieuzer als het gaat om gebedsgenezing en profeteren. Men probeert je goed uit te leggen waarom men deze overtuiging heeft, maar men is naar mijn overtuiging vervolgens wel erg vlot met de uitnodiging om het 'maar gewoon te gaan doen'. Het is voor mij echt de vraag of je zo met God mag omgaan! Maar het zijn diezelfde aardige, gelovige, mensen die het je vragen.
Maar mijn vraag blijft: ga je er in mee omdat je er zelf van overtuigd bent geraakt of ga je mee met de groep?
Want de druk van de groep - misschien wel juist van een heel fijne groep mensen- moet je niet onderschatten.
De setting waarin dit denken wordt aangeboden - de groep- maakt het geheel wel kwetsbaar.
Want al ben ik overtuigd van de goede bedoelingen van New Wine, ik ben nog niet overtuigd dat sommige New Wine praktijk ook een noodzakelijk uitvloeisel van het bijbelse gedachtengoed is.
Maar daarover een volgende keer meer.

De kracht van New Wine

2010-08-03T22:19:00.002+02:00

De afgelopen week hebben we met tenminste 72 gemeenteleden op een kampeerterrein in Biddinghuizen gestaan voor de jaarlijkse zomerconferentie van New Wine.
't Was niet een heel mooi kampeerterrein: de sanitaire voorzieningen waren aanvaardbaar, maar toch wel de minst comfortabele die ik de afgelopen zomer heb meegemaakt. En ik kan vergelijken: tijdens de 1500 km die ik deze zomer gefietst heb, heb ik op heel wat campings gelogeerd (17 in totaal). Nergens heb ik zover moeten lopen als hier. En ook heeft het al die weken niet zo geregend als juist deze afgelopen week. Waardoor het er binnen en buiten de tenten niet beter op werd. Aan het einde van de week was alles klam.
Maar ondanks dit alles had ik deze week toch niet willen missen!

Welke kracht maakt zulke omstandigheden acceptabel? De warmte van het samen optrekken met zoveel broers en zussen uit de gemeente! Je denkt elkaar wel aardig te kennen, maar in zo'n week maak je elkaar toch van een heel andere kant mee. Tijdens een regenbui zit je zomaar samen te ontbijten in de partytent (de meest aangename plek tijdens een stortbui), je hebt plezier om elkaars uitrusting (een enorm luchtbed of een vrijwel onoplosbare puzzel van een tent) en de gesprekken over van alles en nog wat. Niet in het minst over je geloof en je ervaringen met de Heer. Zelfs met mensen die je goed meent te kennen, bespreek je belevenissen die je toch nog niet van elkaar wist. En daar heb je achteraf geen spijt van: het was juist heel verrijkend. En de anderen leer je beslist beter kennen. En als je denkt: ik ga op deze verrassend mooie avond voor mezelf eens even lekker een hoofdstukje uit mijn boek lezen, moet je niet verbaasd zijn als er binnen no time een heel aantal van je buren vastbesloten hun stoeltjes om je tafel zetten. En achteraf was dat veel interessanter dan dat hoofdstuk ooit had kunnen zijn. Tijdens zo'n week kom je als gemeenteleden eindelijk eens thuis bij elkaar. En dat is wat waard! Meer dan dat, het is precies wat de Heer Jezus graag wil dat we doen en de zegen daarvan ervaar je dus ook heb ik gemerkt!

Toch is dit nog niet alles. Hadden we samen op een andere camping gestaan: we waren naarmate de week vorderde langzaam en enigzins verveeld steeds verder in de modder weggezakt. En dat zou niet aan de camping gelegen hebben, maar zonder het New Wine programma en de pakweg 3000 medekampeerders, waren we nooit zo geïnspireerd in gesprek geraakt. We hadden ook wat om over te praten!
Om de kring van je eigen gemeente, staan die van andere gemeenten: Oase, de PKN van Nigtevegt, een groep verdwaalde Belgische gelovigen, honderd vrijgemaakten uit Arnhem .... Je bezoekt samen seminars, spreekt elkaar op het dorpsplein en zingt met elkaar in de grote tent en hoe! Soms lopen de koude rillingen je over de rug. Wat je in het klein al merkte, is ook zo in het grotere verband: je komt als gemeenten ook bij elkaar thuis. Je merkt dat je dezelfde Heer hebt.
Dat is de kracht van de zomerconferentie van New Wine!

Beeld

2010-07-07T13:17:00.001+02:00

Wie wel eens naar Rome is gereisd, zal ook het Forum Romanum hebben bezocht.
Hét hart van de oude stad Rome, toen keizers als Augustus en Tiberius er regeerden.
De keizers uit de tijd van Jezus, toen het Forum ('de markt') niet alleen het centrum van de stad Rome maar ook van de wereld was. En dat was toen goed te zien: één en al blinkende, marmeren grootsheid. Tenminste als je de beschrijvingen mag geloven.
Voor het eerst in Rome had ik er grote verwachtingen van. Ik liep naar binnen onder de Titusboog door en zag toen een puinhoop die mijn verbeeldingskracht vér te boven ging. Veel verspreide brokken gehouwen steen met hier en daar nog enkele recht overeind staande zuilen. Het leek niet alleen ontzettend oud, maar ook bijzonder verwoest. De bijschriften verraden je dat je voor de 'Basilica Julia' of de 'tempel van Saturnus' staat, maar daar zou je zelf nooit opgekomen zijn.

Het forum Romanum, tenminste zoals het er nu bij ligt, doet me denken aan mijn eerste kennismaking met de studie van het Nieuwe Testament destijds. Veel vooraanstaande geleerden beschouwen bijv. een evangelie als Markus als een uit het puin en de brokstukken van eerdere 'gebouwen' samengesteld geheel. Je vindt er stukjes uitspraken van Jezus die ingemetseld zitten naast brokjes meningen van de schrijver, netjes afgewerkt met de ideeën die de vroege kerk over Jezus had. NT-geleerden zijn jaren druk geweest met het weer 'afbreken' van dat evangelie in wat zij zien als de oorspronkelijke brokstukken. Uiteindelijk zag het er uit als het 'Forum Romanum': één grote puinhoop met hier en daar wat omhoogstekende zuilen. De bordjes, die zij er bij gezet hebben, vertellen je waar je naar kijkt: 'een brok oorspronkelijke uitspraak van Jezus' of een stuk 'theologie van vroegchristelijke theologen'. Zelf zou je er nooit opgekomen zijn. En een alomvattend beeld krijg je niet.

In Rome kun je kleine gidsjes krijgen met daarin foto's van het oude Forum. Naast iedere pagina zit een doorkijkvel dat je over de foto kunt leggen en waarop een zorgvuldige, op historisch onderzoek gebaseerde, reconstructie van de verschillende gebouwen staat. Met die 'kijkhulp' zie je het Forum ineens voor je. Zo krijg je toch een idee van de grootsheid van het forum.

De afgelopen weken heb ik boeken van de nieuwtestamenticus 'Tom Wright' mogen bestuderen. Hij is één van de theologen van de zogenaamde 'Third Quest'. Hij gaat niet uit van wat we niet hebben, maar van wat er wel is. En hij beschouwt bijv. het evangelie Marcus als oorspronkelijk verslag van het leven van onze Heer Jezus. Geen stenogram maar een zorgvuldig door de schrijver samengesteld ooggetuigenverslag. Wright bestudeert deze evangeliën zorgvuldig en brengt ze in verband met de gebruiken, symbolen, en met name met het grote onderliggende verhaal dat alles aan elkaar verbind tot één levensvisie die ons vertelt wie we zijn, wat ons probleem is en hoe dat opgelost wordt. Die benadering geeft heel veel overzicht en een samenhangend beeld.
En juist dan begin de grootsheid van het het leven en sterven van de Heer Jezus pas echt te te begrijpen.
En het zien van de samenhang levert ook orthodoxe bijbellezers grote winst op.

... studieverlof

2010-05-27T15:21:00.008+02:00

Vanaf 7 juni a.s. beginnen mijn vijf weken studieverlof. Gecombineerd met de drie weken vakantie dit jaar, zet ik een stapje terug van het directe gemeentewerk voor de periode van acht weken. Dat mag ik, overeenkomstig de afspraken binnen ons kerkverband, één keer in de twee jaar doen. Een forse tijdsinvestering die wel een duidelijk doel dient: gelegenheid krijgen om je voor een langere periode te kunnen verdiepen in een –voor het gemeentewerk belangrijk- thema. Ik combineer die periode een fietstocht met een studietocht. Een studieronde door Nederland: 1200 blz. en 1200 km. Eén blz. per kilometer. Via Twitter zal ik jullie van mijn vorderingen –zowel op de fiets als in mijn studie- op de hoogte houden. Zo nu en dan zal ik ook een artikeltje schrijven. Hieronder het eerste.

...naar de hemel?
"Wie gaat er naar de kerk om in de hemel komen?", vroeg de voorganger. De hoeveelheid handen die omhoog wezen, onderstreepten wat hij al vermoedde: Veel van zijn gelovigen luisteraars zijn hier omdat ze graag naar de hemel willen.
Hij schrok er van...

'Schrok?', waarom is dat dan zo erg?
Is het je het als kind al niet zo verteld: "als je van de Here houdt mag je later bij hem in de hemel komen?" Ja, zo zal er met velen van ons over gesproken zijn. Logisch dus, dat die gedachte bij ons gelovigen nogal diep zit. Want wat je als kind verteld is, vergeet je niet gemakkelijk.
Maar is het dan verkeerd dat je naar de hemel verlangt? Wie naar de hemel wil, verlangt bij God te zijn en dat is toch een goed verlangen? Hoe zo schrikken?
Nou 't is net zo schrikken als je - eenmaal thuis met je geld- je met een schok realiseert dat je je bankpas in de geldautomaat hebt laten zitten! Je hebt nog een deel van je geld in je portemonnee, maar bij het grootste deel van je kapitaal kun je niet meer komen. Misschien wel nooit meer komen.

Maar de Heer wil je niet alleen de hemel, maar ook de aarde geven. En niet alleen aan jou persoonlijk, maar ook aan je medemensen om er samen met die anderen van te genieten. Meer nog Hij wil Zichzelf aan je geven. God wil een relatie met je. En als jij dan alleen maar voor de hemel komt, laat je wel heel veel liggen. Je incasseert maar een klein bedrag in plaats van het hele kapitaal.

Je zou ook kunnen zeggen: op weg naar je bestemming (het Koninkrijk van God) wil je op een tussenstation (de hemel) uitstappen omdat je denkt dat je er al bent. Maar je moet nog verder. Beter je 'mag' nog verder. God redt niet alleen je 'ziel' door die een plekje in zijn hemel te geven. Hij redt je met huid en haar en brengt je helemaal, meer levend dan je ooit was, terug op je plek op onze aarde, mooier dan je die tot nog toe ooit gezien hebt. En het mooiste is: Hij woont er ook, midden tussen ons mensen. Dat is het Koninkrijk van God: God de Heer die midden tussen ons mensen woont in een perfecte schepping.

Hoe komt het toch dat wij vaak denken dat we er eenmaal in de hemel al zijn? Misschien komt dat wel door de gereformeerde traditie waar we in staan. Bijna vierhonderdvijftig jaar geleden slaagden twee gereformeerden er in het leven van een gelovige in drie woorden samen te vatten: ellende, verlossing en dankbaarheid. Een geweldige prestatie, die je ze niet snel nadoet. Maar deze manier van beschrijven heeft ook zijn nadelen. Deze gereformeerden kozen voor een nogal individuele insteek. 'Verlossing' omschrijven zij als 'verlossing van mijn zonde en ellende'. Als je dat zo leest, kun je gemakkelijk gaan denken: 'als ik van mijn zonde en ellende' verlost ben, is mijn doel bereikt. En dat is denk ik ook gebeurd. En het 'Koninkrijk van de hemel' waarover het in de Catechismus ook wel zeker gaat (we hebben het hier natuurlijk over de Heidelbergse Catechismus), vat je dan al snel op als: 'het Koninkrijk in de hemel' i.p.v. het Koninkrijk dat vanuit de hemel op de aarde komt. En dus willen velen van ons gereformeerden graag naar de hemel. En geven dat als het hoogste doel aan elkaar door.

Misschien was het nog mooier geweest als er gestaan had: (vanuit) ellende, (door) verlossing, (naar het) Koninkrijk. Dan was het doel duidelijker geweest en ook dat wij samen verlost worden om de Heer in zijn Koninkrijk te dienen. Ik heb gemakkelijk praten natuurlijk, schrijf maar eens zo'n catechismus!
Maar het is wel belangrijk dat we samen weer wat meer zicht krijgen op het 'Koninkrijk van God'. Dát is ons beloofd en daar hebben we ook behoefte aan, dat is ook ons deze week weer goed duidelijk nu er miljoenen liters olie voor de Amerikaanse zuidkust dobberen, er bijna vijftig mensen omkwamen op Jamaica en er ook tientallen Nederlandse families in rouw zijn na een vliegtuigongeluk in Libië.
Meer dan dat: onze samenleving heeft behoefte aan een alternatief. Veel burgers zijn de richting eenvoudig kwijt: ons land heeft veel te winnen van het Koninkrijk van God. En omdat wij daar de ambassadeurs en ambassadrices van zouden moeten zijn, is het belangrijk dat ook wij dit koninkrijk weer helder voor ogen krijgen.

Dit besef gaat onder gelovigen steeds breder leven. En veel theologen maken de laatste jaren studie van het Koninkrijk van God. De Engelse bisschop Tom Wright is daar één van. Zijn studies zijn wereldwijd met grote belangstelling ontvangen.
Tijdens mijn studieverlof en zal ik mij dan ook in zijn werk verdiepen. Volgende keer meer hierover.

Op zoek naar jongeren?

2010-05-20T10:38:00.005+02:00

Het maken van een enquête is een vak apart, je doet dat niet even zomaar. Wil je iets met de resultaten kunnen (zie onder rechts in de zijbalk) dan moet je eigenlijk ook weten wie wat gezegd heeft. En dat weet ik niet.

Het is verleidelijk te denken dat de 43% echte jongeren (dwz die tot 30 jaar) die heeft geantwoord, samenvalt met de 47% die zich thuisvoelt in de kerk en ook deel uitmaakt van de groep van 67% die je niet zomaar uit de kerk weg krijgt (stand 19 mei). Dan valt het allemaal wel mee met de jongeren van tegenwoordig en hun kerken. Het probleem ligt dan vooral bij de 'oudere jongeren' (40+) die zijn opgegroeid in de zestiger- en zeventiger- jaren. Mijn generatie, dus. We werden groot in een land en in een tijd waarin de jongeren compleet uit hun dak gingen: vrijheid en blijheid op vrijwel alle terreinen. Een jongere hoorde in ieder geval 'tegen' het gezag van de ouderen te zijn, 'anders dan vroeger' en 'vrij' natuurlijk.
Wij kerkelijke jongeren werden vanzelfsprekend gewaarschuwd tegen de invloeden van deze gedachten. Maar 'men' kon ze toch niet helemaal bij ons weghouden. Al zogen we ons niet als een spons vol met dit gedachtengoed, we werden toch wel 'klam' van. Als kampeerders in een regenachtig klimaat. Wij lieten onze haren ook langer groeien, droegen spijkerbroeken (het liefst strakke en vale) en onze feesten werden steeds wilder. Geen echte revolutie, wij hadden zo onze grenzen, maar een beetje een compromisrevolutie. Je wilde toch niet helemaal uit de toon vallen.
Meestal waren onze ouders daar niet zo gelukkig mee. Ze wantrouwden onze goede bedoelingen, waar wij hen natuurlijk -als rasechte jongeren- van probeerde te overtuigen. En ze kregen ook regelmatig gelijk: sommigen onder ons verlegden hun grenzen veel te ver en raakten uit het zicht van hun kerkelijke gemeente en velen van hen zijn daar nooit meer teruggekomen.
Achteraf gezien maakten wij het begin van een nieuwe periode mee: wij zijn -denk ik- de eerste generatie waarin het niet langer vanzelfsprekend meer was dat een jongeren in het voetspoor van zijn ouders een plek in de kerk innam. Hoewel heel wat van ons jongeren -gewend om om een compromis te sluiten tussen heersende mode en kerkelijke cultuur- hun plek toch gehoorzaam ingenomen hebben. Je was toch ook nog loyaal. Aan je ouders, aan je gemeente, aan God.

Toch denk ik niet dat de moeite met hun kerkelijke gemeente alleen een probleem is van de 40+ generatie. Hoewel de problemen in die generatie wel eens onderschat zijn. Andere signalen geven de indruk dat de jongeren van nu in het algemeen nog wel eens meer moeite met hun kerk zouden kunnen hebben dan de generaties daarvoor. Want het kost hen nog meer moeite om zich bij hun gemeente thuis te voelen. De kloof tussen hun leefwereld en die van de gemeente is nog veel groter dan eerder. Dus gaan ze er niet echt bij horen! Ze krijgen de kans niet eens meer om loyaal te zijn. Zoals Tomas in zijn reactie op mijn vorige blog schrijft: 'het past niet bij onze manier van leven'. En ik zie dat ook gebeuren, ook in onze gemeente is er een groep jongeren die -soms vrij plotseling- een andere richting inslaat en van de gemeente vandaan reist. Niet omdat er niets voor hen georganiseerd is, maar omdat ze de aansluiting verliezen bij de 'wereld van de kerk'.
Dat is de de boodschap van Van Wijnen: probeer de jongeren niet bij de kerk te krijgen, maar probeer de kerk bij de jongeren te krijgen. Zoek ze op in hun leefwereld!
Ben je het daarmee eens of niet? Laat het me weten via de vraag die ik aan de enquête heb toegevoegd.

Lok jongeren niet langer

2010-05-12T11:28:00.003+02:00

Eerst dacht ik dat de kop van het artikel opzettelijk zo was geformuleerd om de aandacht te trekken. Dat gebeurt immers nog al eens in minder goede maar ook -zo blijkt- in betere kranten. Je nieuwsgierigheid trekt je het artikel binnen en dat blijkt dan over iets veel onschuldigers dan je eerste indruk te gaan. Maar dit bleek een citaat uit de toespraak van een dominee, volledig luidt het: 'Kerken moeten stoppen met hun pogingen jongeren de kerk binnen te lokken.'
Even denk ik, is dit nu een zeer vrijzinnige dominee, die toch al niets meer in de kerk ziet en dan dus ook niet van mening is dat jongeren daar zouden moeten blijven? Maar niets is minder waar! Deze uitspraak werd gedaan op een congres van de Evangelische Alliantie op 16 april 2010 door ds. Harmen van Wijnen, predikant met een bijzondere opdracht binnen de PKN. Directeur van o.m. de HGJB (Hervormd Gereformeerde Jeugdbond). D.w.z. een man die heel graag wil dat jongeren een plek in de kerk vinden, maar er inmiddels niet meer in gelooft dat dit gaat lukken. Integendeel, hij is van overtuiging "dat het een mission impossible is jongeren en kerk iets voor elkaar te laten betekenen". "Omdat de traditie (betekent letterlijk overdracht WD) van de kerk nauwelijks meer landt in het leven van jongeren in deze tijd en samenleving." "Het is daarom beter te stoppen te proberen de verbinding tussen kerk en jongeren te blijven leggen..."

Je krijgt de indruk dat deze dominee in een flinke voorjaarsdepressie is terechtgekomen, veroorzaakt door de diep teleurstellende resultaten van zijn werk of zo. En sommigen zullen het gevoel houden dat dit een zeer sombere dominee is. In een radioprogramma n.a.v. van zijn toespraak reageerde iemand met een opmerking in deze sfeer: 'ja maar er zijn nog zoveel jongeren in de kerk.". Maar het is juist dat woordje 'nog' dat veelbetekenend is, zoals de presentator terecht opmerkte. Veel kerkelijke gemeenten, ook de orthodoxe, zijn al diep in de verdediging gedrongen en roepen elkaar met opeengeklemde kaken toe dat 'we het niet op moeten geven' omdat het 'nog' niet verloren is.

'Lok jongeren niet langer de kerk binnen', het klinkt somber, maar ik slaag er ook niet helemaal in onder deze toonzetting uit te kruipen. Teveel van mijn vrienden van vroeger, inmiddels oudere jongeren, hebben de kerk verlaten en een heel aantal anderen zijn - sommigen al meerdere keren- van gemeente veranderd. Duidelijk op zoek. En in de daarop volgende generaties jongeren, is het al niet veel anders: velen zijn uit de kerk verdwenen. Even leek het erop dat jongeren met het initiatief van jongerenkerken als 'Gods Fashion' een nieuwe frisse start maakten. Maar dat vuur is inmiddels ook al weer uitgebrand en volgens mij niet omdat het in de thuiskerken van de jongeren nu zoveel warmer is geworden dat aparte jongerenkerken niet meer nodig zijn. Nog steeds verlaten veel te veel jongeren de kerk en verhuizen een heleboel anderen naar een andere gemeente op zoek naar... Ja naar wat eigenlijk?
Feit is dat zelfs enthousiaste jongeren het soms niet kunnen vinden in de kerk. Eéntje vertrouwde mij toe dat zij niet negatief wilde zijn, maar dat ze nog steeds op zoek is naar 'een vorm om haar geloof in te beleven'. En daarmee bedoelde ze niet de muziekstijl of andere vormen in de dienst. Ik kreeg de indruk dat ze zoekt naar de relevantie van geloven en dat te weinig terugziet in de kerk. Dit ondanks bijv. een heel programma van jeugddiensten in haar gemeente. Daarmee bevestigt ze wat Van Wijnen stelde: de kerk zoals die nu is en de jongere generatie passen niet bij elkaar. Het is kennelijk zo dat wat we (als gemeenten) ook doen, het vaak niet genoeg te blijkt te zijn om helemaal tegemoet te komen aan dat waarnaar jongeren op zoek zijn.

En dit is een jongere die het min of meer onder woorden kan brengen, maar wat denken die jongeren die niet zo gemakkelijk woorden vinden om hun gevoelens uit te drukken? Ik zou dat best eens willen weten. Herkennen jullie je in deze toespraak of niet? Waarschijnlijk zullen veel jongeren dit niet lezen, zouden jullie die het wel lezen, hen eens willen vragen om te reageren op de enquête hier naast? En, ...reageer dan zelf ook even. Bij voorbaat dank!

Tussen Pasen en Pinksteren

2010-04-27T17:41:00.003+02:00

We leven in de dagen tussen Pasen en Pinksteren.
Je zou ook kunnen zeggen: in het kerkelijk jaar is dat tussen het einde van ons oude leven en het begin van ons nieuwe leven. Want toen de Geest op die eerste Pinksterdag kwam, werd het 'hemels kapitaal' dat onze Heer Jezus met Pasen verdiende pas uitbetaald in geestelijke gaven. Die rijkdom hoort er helemaal bij. Daarom vraagt de Heer Jezus zijn discipelen ook om eerst nog in Jeruzalem te blijven wachten op de 'belofte van de Vader' (de komst van de Geest, Han 1,4). Dat moet, anders is de verlossing niet compleet.

Wij komen uit een traditie waar de nadruk voor sommigen nogal eens komt te liggen op de persoonlijke verlossing. En dat is dan dat je zonden je vergeven zijn door het werk van Christus. Punt. Na Pasen stopt het en in ons geloofsleven wordt het nooit Pinksteren. Maar door de feesten van Pasen én Pinksteren zie je dat die verlossing zowel vergeving van de zonden als het begin van het nieuwe leven moet betekenen. ' t Is een totaalpakket, dat je ook nog eens samen ontvangt.

Het is een beetje triest als in een kerkelijke gemeente de sfeer van een 'opvang voor pasgeredde drenkelingen' blijft hangen. Iedereen zit koud en bibberend bij elkaar en probeert warm te worden met wat dekens en een kop hete thee. Blij dat we gered zijn, maar veel leven zit er nog niet in.

Daarom sprak me de beschrijving van de kerkelijke gemeente van Katelijne in het boek Dorsvloer vol confetti van Franca Treur ook helemaal niet aan. Een liefdevol geschreven boek hoor, maar wat er beschreven wordt maakt nog helemaal niet blij. Die arme gemeenteleden zijn zelfs van de redding nog niet echt zeker en van een nieuw leven is natuurlijk nog helemaal niets te zien. 't Het lijkt daar altijd Goede Vrijdag te zijn zonder dat de Paasdag ooit echt aanbreekt.

Mooier is de gemeenschap die Chaim Potok in zijn boeken beschrijft: de wereld van de chassidische Joden in New York. Deze gesloten gemeenschap kent -tenminste in de boeken van Potok- achterdocht, wantrouwen en veroordeling voor veel wat vreemd is. Maar dat gaat in deze boeken nooit zonder het contrast met het grote respect en het liefdevolle ontzag dat mensen voor elkaar blijven tonen. Zelfs als er aanleiding voor is, wil men er geen kwaad van denken, maar zoekt men naar het goede motief. Dat doet me aan de 'kenmerken van de liefde' denken die in 1 Kor. 13 beschreven staan. Het lezen van een boek als 'Uitverkorenen' maakt in mij een gevoel van ontzag wakker. Om in het beeld te blijven: zo is het nieuwe leven van Pinksteren bedoeld denk ik dan. Door de kracht van Geest, ondanks het oude, aan een nieuw leven beginnen. Want stel je nou eens voor dat het in onze levens nooit Pinksteren wordt.

De vier weken voor Kerst noemen we de Adventstijd, de veertig dagen voor Pasen de Lijdenstijd, gek eigenlijk dat de dagen tussen Pasen en Pinksteren geen naam hebben.
Wat mij betreft noemen we ze de Koninkrijksdagen: dagen die herinneren aan de komst van het Koninkrijk en de hoop op een nieuw en hartverwarmend leven.

Zonder liefde

2010-04-21T12:01:00.003+02:00

De afgelopen weken heb ik het boek 'Dorsvloer vol confetti' gelezen van de schrijfster Franca Treur. Het gaat over Katelijne, een Zeeuwse boerendochter van 12, die opgroeit in een reformatorisch milieu. In het verhaal staat Katelijne als enig meisje tussen zes boerenzoons redelijk alleen. De relatie met haar vader en moeder (die ze consequent 'de vader' en 'de moeder' noemt), is heel afstandelijk. Katelijne smacht naar een arm om haar schouders, maar daar komt het niet van. Het contact met haar oma ('de oma') is inniger, maar misschien vooral wel omdat Katelijne geduldig publiek is voor diens getob over haar zieleheil en dat van haar overleden man.
Je voelt aan dat Katelijne geen plek vindt voor zichzelf in haar gezin, niet in de dorpsgemeenschap en ook niet in de kerk. Hoe het afloopt weet je niet, het boek stopt na zo ongeveer een jaar beschreven te hebben.

Het is verleidelijk te denken dat je hier van binnenuit een kijkje gegund wordt in het leven van een reformatorische familie in een Zeeuws dorp. Voor die 'blik van binnenuit' is veel belangstelling: inmiddels is het boek het beste debuut van 2009. Franca wordt dan ook in één adem genoemd met Jan Siebelink, Maarten 't Hart en Jan Wolkers. Hoewel, zo schrijft men, ze niet wil afrekenen met 'haar' milieu. In interviews maakt Franca namelijk duidelijk dat ze zich niet langer als christen beschouwt. Als je dat eenmaal weet, lijken Franca en Katelijne samen te smelten tot één persoon en wordt het boek gemakkelijk gezien als een autobiografische beschrijving van een gedeelte van Franca's eigen levensweg. Zelf ontkent de schrijfster dat en benadrukt ze dat het literatuur is: een (verzonnen) verhaal.

Als ik Treur recht wil doen, mag ik uit haar boek niet zomaar conclusies trekken over het reformatorische milieu. Hoewel haar beschrijving hier een daar overeenkomt met wat ik zo nu en dan van mensen over hun reformatorische jeugd hoor. Er zullen wel autobiografische elementen in het verhaal zitten, denk ik zo. De inwoners van haar geboortedorp herkennen zich er namelijk ook in.

Wat mij trof is het gebrek aan liefde. Je vindt het niet in het samenleven (mensen oordelen keihard over de anderen in het dorp), je vindt het niet in het kerkelijk leven (God is een oordelende god, die maar enkelingen genade gunt), je vindt het eigenlijk ook maar nauwelijks in Katelijne's eigen gezin (er wordt snel geoordeeld over intenties en nog al eens negatief).
Dat is voor mij de grote armoede in dit verhaal: een verhaal over mensen zonder (veel) liefde. Dat kun je niet zomaar aan reformatorische christenen toeschrijven, zelf in een dorp opgegroeid weet ik dat het dorpsklimaat hard kan zijn. En zelf in een andere kerkelijke richting opgegroeid, weet ik dat het kerkelijke klimaat ook heel hard kan zijn. Dat is niet alleen voorbehouden aan reformatorischen. Maar refo of niet, het is wel erg als het belangrijkste exportproduct van orthodoxe christenen een mix van liefdeloze plichtsgetrouwheid en keiharde oordelen lijkt te zijn. Ik zou willen dat ook dit een verzonnen verhaal was.

Bijgeloof

2010-04-14T18:00:00.001+02:00

Is bang zijn voor de invloed van 'geestelijke machten' bijgeloof?

Er is toch wel zeker sprake van 'machten en krachten'! Lees de brief aan de Efeziërs er maar op na (Ef. 6). Of anders: volg onze Heer en zijn apostelen op hun reizen door Israël en van daaruit via Samaria naar de rest van onze wereld. Ze hebben hier toch constant mee te maken? De laatste generatie christenen nog steeds! Luister maar naar verhalen van moderne 'apostelen', die de macht van de boze vaak heel duidelijk ervaren.

Er zijn geestelijke machten! En de boze heeft echte invloed op deze wereld! Dat is geen bijgeloof. Ik ben van hun bestaan en hun invloed volledig overtuigd. Het is een werkelijkheid waar we elke dag voor bidden: 'verlos ons van de boze'.

Geloven in het bestaan van geestelijke machten is beslist geen bijgeloof. Toch geloof ik dat bang zijn voor- en het steeds angstiger worden voor- de invloed van geestelijke machten onder christenen wel bijgelovige trekken kan krijgen. Als ik hoor van oprechte gelovigen die zich zorgen maken over een 'generatievloek' bijvoorbeeld. D.w.z. ergens in de lijn van je voorgeslacht komt iemand in aanraking met een boze macht en dat werkt dan op een negatieve manier door in alle nakomelingen. Zo kun je dus zonder het te weten besmet zijn met de invloed van een boze macht. Als dat zo is ga je - zeker als het slechter met je gaat- al gauw denken aan dat boze: kleeft er iets aan mijn familie waarvan wij nog bevrijd moeten worden?

Het doet me denken aan verhalen die ik over de animistische bewoners van Papoea heb gelezen. Hun dagelijkse leven is beheerst door de angst voor (boze) geesten. Iedere boom, iedere steen is bezield door een geest en die kan -als je niet heel goed rekening met hem houdt- invloed op je leven krijgen. Wordt je in die cultuur slachtoffer van ziekte dan is het logisch dat je op zoek gaat naar de boze macht die daar verantwoordelijk voor is. Heb je die eenmaal gevonden dan probeer je jezelf met behulp van een vaststaand ritueel van de invloed van die macht te ontdoen. Soms roep je daarvoor de hulp van een 'specialist' in: een medicijnman die de geestenwereld kent en de passende rituelen beheerst.

Dat zijn vóór-christelijke 'bíjgelovige' gebruiken. In het zelfde gebed waarin onze Heer ons leert te bidden voor verlossing van de boze, belijden wij: 'Want van U is Koninkrijk, de kracht en de heerlijkheid tot in eeuwigheid.' Daarmee erkennen we -vol lof- wie werkelijk de Heer van onze wereld is. Dat is niet de satan en dat zijn ook niet de machten, maar dat is onze Heer Jezus Christus.
Dat leert ons dat we in zijn buurt veilig zijn en dat we voor de boze geen angst meer hoeven te hebben. Het is na Christus opstanding niet meer nodig zo in het leven te staan.

Je moet de satan niet onderschatten, hij is een machtige gevallen engel, zelfs een aartsengel als Michaël toont respect voor die macht (Judas vs 9). Maar je hoeft satan niet te 'vrezen'. Dan geef je hem en zijn volgelingen teveel eer en gaat de angst voor satan je vertrouwen in je Heer overstemmen. Speciale rituelen zijn niet nodig, een simpel beroep op je Heer volstaat: 'verlos ons van de boze.' Als je zo leeft ben je in goed gezelschap, ook de aartsengel Michaël volstond met een beroep op zijn Heer: ''Moge de Heer u straffen.' (Jud 1,9).

Maar wat dan als je dit soort machten (onbedoeld) hebt uitgenodigd in je leven leven te komen? Ja, dat is weer een ander verhaal

Bang?

2010-04-06T15:22:00.002+02:00

"Ik weet niet goed wat ik hiermee moet!"
Ze keek me ongerust aan. Ze hadden met elkaar gesproken over 'geestelijke machten' en ze was er eigenlijk bang vandaan gekomen. 'Kunnen we zomaar onder de invloed raken van allerlei machten?", was haar vraag eigenlijk. Als dat zo is, is dit inderdaad een reden om je flink ongerust te maken: wat moet je dan doen om veilig te zijn?
De laatste maanden hoor ik dat nogal eens meer om me heen. Er wordt kennelijk heel wat over gesproken onderling. D.w.z. over geestelijke machten, bezetenheid, vervloekingen e.d. En ik hoor ook van remedies als 'het bevrijdingsgebed', dat je moet bidden om mensen te bevrijden van bezetenheid.

Ik schrik nogal van de ongerustheid en angst om me heen. Zijn christenen opnieuw bijgelovig aan het worden?
Dat zou ik een slechte ontwikkeling vinden. Vandaar dat ik er in deze eerste week na Pasen graag iets over schrijven wil. Want juist met Pasen vieren we de overwinning van de Heer over de overste van deze wereld (Joh 12,31).

Begrijp me goed: geestelijke machten zijn reëel. We lezen erover in Efeze 6, 12.: we hebben te vechten tegen 'hemelse vorsten', 'heersers en machthebbers van de duisternis' en' kwade geesten'.
Als je die zo op een rij ziet staan moet je misschien even slikken. En toch hoef je niet bang te zijn. Wij zijn geen groep commando's die achter de vijandelijke linies zijn gedropt en nu helemaal op zichzelf aangewezen zijn, nee we trekken achter onze Heer aan op die zijn vijanden voor zich uit opjaagt. We hebben ons aan Hem toevertrouwd en vallen nu onder zijn bescherming. En daar mag je Hem ook steeds om bidden. En dat betekent nogal wat: 'de aanklager van onze broeders en zusters', de satan, is sinds onze Heer in de hemel is ten val gebracht (Openb. 12,10). Hij kan nog wel wat ondernemen maar zijn aanvallen zijn alleen daar gevaarlijk waar de Heer je niet beschermt.

Machten kunnen je dus niet zomaar wat doen. Je hoeft niet bang te zijn. Je leeft onder de bescherming van je Heer!Als jij nu zorgt dat je bij die kwade machten uit de buurt en bij je Heer in de buurt blijft, ben je veilig
Dat is ook het goede nieuws van Pasen.

Maar wat moet je dan met al die waarschuwingen van sommigen van onze medechristenen?
Daarover een volgende keer meer...

De zegen van zalving...

2010-03-18T17:39:00.002+01:00

De afgelopen week staat voor mij in het teken van ziekenzalving.
Of moet ik schrijven in het teken van de aanwezigheid van de Heer en de komst van het Koninkrijk?
Want zó heb ik het ervaren: tijdens het gebed en de zalving was het alsof de Heer bijna tastbaar bij ons was. Met die ervaring kwam een intense beleving van diepe vrede mee. Dat moet me ergens zo diep in mezelf geraakt hebben dat ik de nacht erop vredig en droomloos geslapen heb. Voor mij een heel verschil met andere nachten.

Nu probeer ik doorgaans nuchter met de feiten om te gaan. Dat is misschien mijn Groningse achtergrond: 'doe maar gewoon...' en zo. Maar het is ook mijn reserve bij menselijke gevoelens en ervaringen. Daar kun je veel positiefs over zeggen, maar we zijn ook gemakkelijk op het verkeerde been te zetten. Want ons gevoel is niet feilloos Ik zal nooit dat gemeentelid vergeten bij wie het ervaren en niet-ervaren van God gelijk opging met het wel of niet innemen van de medicijnen. Daar leer je van!
Daar komt nog eens bij dat we in onze samenleving al een tijdje een enorme behoefte aan ervaringen hebben. En dat brengt ons op een nogal slingerende zoektocht van de ene hype naar de andere in de hoop dat het ons brengt waar we zo naar verlangen. Volgens mij is dat in kerkelijke kringen op dit moment ook zo: vanuit onze behoefte aan bijzondere ervaringen dreigen we er aan verslingerd te raken.
Net zoals je sommige van onze ideeën het beste maar met een korrel zout kunt nemen, is dat ook zo met sommige van onze ervaringen. Je kunt onder onze medechristenen nogal eens van ervaringen horen die op z'n zachts gezegd wonderlijk aandoen in het licht van de bijbelse boodschap. Dat overtuigt me van de noodzaak van zelfkritiek.

Nu hóór ik iemand gewoon tegen me zeggen: "geneesheer genees jezelf". Inderdaad, kom ik na zo'n verhaal met mijn ervaring op de proppen. Waarom zouden jullie die wél serieus nemen? Dat begrijp ik wel. Wat moet je met de ervaring van een ander, zeker als je die zelf niet zo hebt? Wees vooral kritisch, ik ben het zelf ook.
Laat het maar mijn ervaring zijn, want dat het is in de eerste plaats. Of, als ik aan de opmerkingen van de anderen denk die er ook bij waren: laat het onze ervaring maar zijn. Weet wel dat wij deze niet gezocht hebben. Wij waren op zoek naar genezing en vrede voor ons 'zus in Christus'. Maar geheel onverwacht werden we zelf ook gezegend.

En dat is, ook als je je heel kritisch bent, niet onmogelijk.
Want genade en vrede is heel bijbels gedachtengoed.

Doorstart?!

2010-03-02T10:48:00.006+01:00

"Wie spreekt je aan?" Met die vraag zijn we, bij de start van het seizoen, het jaarthema over bijbellezen begonnen En nu we deze vraag drie weken geleden op de Doorstartzondag opnieuw besproken hebben, blijkt die nog steeds te leven. In de reacties van de kringen zien we terug dat velen het in de drukte en de hectiek van het dagelijkse leven, niet eenvoudig vinden om de tijd en rust te vinden zich door de Bijbel aan te laten spreken. In de praktijk is bij velen het verschil dan ook nog niet zo groot met het begin van het seizoen. "Maar we praten er nu wel over", hoor ik zeggen. We zijn er dus meer mee bezig en dat geeft hoop voor de toekomst. Alle gedragsverandering begint immers met bewustwording.

Want nu we er met elkaar over spreken en nadenken weten we het eigenlijk heel goed. Als je ons vraagt 'door wie wil je dan aan aangesproken worden?' Dan het antwoord vrijwel unaniem: 'wij zijn blij met Gods Woord'. We willen dat God ons aanspreekt! Als de Bijbel tot ons doordringt is de boodschap fris, actueel en dus ontdekkend.
Dat betekent dat God ons hart veranderd heeft en dat is ook het eerste. Hij moet het je geven dat je ook wilt veranderen. Dan ga je Hem er zelf om bidden. En dan is voor de spiegel staan en jezelf zien in Gods licht niet altijd gemakkelijk, je wordt er soms verlegen van. Maar toch blijven we erg gelukkig met onze Heer die zich zo persoonlijk met ons bezighoudt.

Het is een soort vliegwiel dat op gang komt. De Heer maakt het verlangen in ons wakker in zijn Koninkrijk te leven en dus proberen we meer te luisteren naar wat Hij ons in de Bijbel zegt en doordat we meer bijbellezen groeit het verlangen naar een leven in het Koninkrijk en gaan we weer intenser bijbellezen en dat maakt weer meer verlangen los… Verandering van hart en verandering van gedrag gaan dus samen op.

Sommigen van ons zijn dan ook moedig een nieuwe richting ingeslagen op zoek naar een andere bijbelleespraktijk. Ze komen verrassend genoeg weer uit bij een oude gewoonte van gelovigen: het vasten. Om ruimte te vinden voor het bijbellezen moet je regelmatig vasten van gewoonte x. En voor x kun je alles invullen: TV-kijken, snoepen, werk en hobby's… Mooie gedachte in de lijdenstijd waarin we nu leven, dat is van oudsher de Vastentijd.

Maar we leven in een tijd waarin we met 'onze ogen luisteren', zoals Kijker dat zo mooi uitdrukte in zijn laatste column. En dat is een belemmering in ons Bijbellezen. Zelfs al hebben we de tijd gevonden rustig in de bijbel te kunnen lezen, dringt het gelezene dan eigenlijk wel tot ons door? Voor onze generatie is niet genoeg dat we het horen, wij moeten het ook gaan 'zien'.

Wat er tegen je gezegd wordt gaat zomaar langs je heen, maar als je erover kunt doorpraten wordt het ook jouw verhaal en krijg je meer beeld. We hebben elkaar dus meer nodig dan ooit. Want in de gesprekken met elkaar, kunnen we elkaar helpen te gaan zien wat we eigenlijk lezen. En dat helpt.

De kerkenraad heeft vorig jaar overwogen dat het goed zou zijn dat er meer ruimte komt voor gezamenlijke verwerking.

Over twee weken - 21 maart- is er weer een zondag met preeknabespreking. Daar is alle ruimte om door te praten over bijbellezing en preek en zo meer te gaan 'zien' wat we die zondag gehoord en gelezen hebben.

Spanningsboog?

2010-02-19T10:18:00.000+01:00

Vroeger wist ik precies hoeveel plankjes er in het plafond van ons kerkje zaten.
Twee keer per zondag kon ik ze tellen, en het aantal raampjes, hoeveel personen en in de kerk zaten, de dakpannen op het huis van de bakker dat ik nog net door het kerkraam kon zien. Voor mijn gevoel heb ik de preken die ik in mijn jeugd hoorde bijna allemaal tellend uitgezeten. De werkelijkheid zal wel iets genuanceerder geweest zijn, maar er toch niet ver vandaan gezeten hebben.
Dat was geen onwil maar onvermogen. Een onvermogen waar ik regelmatig ook een schuldgevoel aan over hield. Ik moest beter mijn best doen om te luisteren vond ik zelf, maar dat 'beter' was vaak al weer gesneuveld nog voordat de dominee aan het thema en de verdeling toe was.
Eerlijk gezegd vond het ik het daarom lang niet altijd fijn om naar de kerk toe te moeten.

Als ik dan de kinderen naar binnen zie huppelen in ons kerkgebouw, ben ik een gelukkig mens.
Blijheid van kinderen is sowieso aanstekelijk, maar als ze blij zijn in de kerk maakt me dat dubbel-blij.
Voor dat ik me nu al te zeer ga verheffen, die kindervreugde is er niet dankzij mijn preken,
maar doordat de kinderen er tegenwoordig tijdens de preek uit de dienst 'mogen' naar de bijbelklassen.
Daar krijgen ze op hun eigen niveau hun eigen 'preek' te horen. Fijn dat ze zo zoveel plezier in de kerk hebben.

Maar ook deze goede oplossing kent zijn keerzijde, die ons weer voor een nieuwe uitdaging zet.
Dat merk je op het moment dat onze kinderen weer terugkomen in de kerkdienst met preek. Bijvoorbeeld tijdens een feestelijke gezinsdienst met Kerst, dan blijkt het allemaal al gauw te lang voor de kinderen die de bijbelklassen gewend zijn. Want wat er dan ook allemaal aan preken veranderd is, lang zijn ze in de beleving van de jongste generatie nog steeds. En wat voor ons nog gewoon was -mensen hielden toen wel vaker lange verhalen- is voor hen ongewoon: zij zijn meestal alleen nog maar korte boodschappen gewend.
Sta je als kerk voor de vraag: leer je de nieuwe generaties aan de preek wennen en of moet je op zoek naar een nieuwe vorm van communicatie?

Zere plek?

2010-02-11T17:20:00.000+01:00

Ik herinner me het nog aardig goed, hoewel het nu toch al tientallen jaren geleden is.
Gestruikeld in een gat was ik keihard op mijn schouder terecht gekomen. En dit keer was het niet goed gegaan: mijn schouder blééf maar pijn doen. Dat was vreemd: want ik viel wel vaker ergens over, in of uit. Dat deed even flink pijn, maar trok altijd weer weg. Deze keer niet
Ik moest naar het ziekenhuis (daar kwam ik nooit!) en daar bleek ik een gebroken sleutelbeen te hebben. In een soort pashokje -ja dat waren nog tijden!- zat ik op de arts te wachten en toen hij binnenkwam verstijfde ik helemaal. Hij mocht me wel helpen, maar hij moest er verder niet aankomen! Dat deed hij wel natuurlijk. Het slechtste wat ik kon willen: juist degene die je kan helpen mag niet aan de zere plek komen!
Maar zo werkt het vaak wel in de praktijk.

Afgelopen zondag stond in het teken van het gevaar van alcoholverslaving. Dit n.a.v. de campagne tegen alcoholmisbruik in Voorthuizen. Maandag en dinsdag was er in plaats van catechisatie een voorlichting over alcoholgebruik en -misbruik door medewerkers van Iriszorg. Dat ware goede avonden, met natuurlijk bekende feiten over alcohol, maar ook minder bekende. Samen maken die doordringend duidelijk dat je maar beter goed uit kunt kijken met alcohol. En ook dat er ondernemers op uit zijn om jongeren zo jong mogelijk aan het drinken te krijgen. Dat geeft te denken. Nee, die waarschuwing kun je wel gebruiken.

Ik had gedacht dat zullen die jongeren en hun ouders wel zinnig vinden. Eens wat anders, iets waarmee ze zelf direct te maken hebben. En gezien het risico, kan een keer extra waarschuwen ook geen kwaad.
't Is gratis, de gemeente Barneveld betaalt (die ziet er de zin wel van in!). Maar een week van te voren begon er zich iets te roeren. Zo in de wandelgangen begon ik geluiden te horen van jongeren die niet wilden komen en van sommige ouders die dit ook 'helemaal niet nodig vonden'. Enkelen meldden zich zelfs bij me af. Nu moet je altijd uitkijken met wat in je de wandelgangen hoort, want je was er zelf niet bij. En gelukkig de avonden waren best goed bezocht, maar toch niet optimaal. En aan ons -diegenen die er wel waren- blijft de vraag knagen: zijn er nou echt mensen die alles al weten en niets van alcohol te vrezen hebben of is het ook hier de vinger op de zere plek?

Een wereld te winnen! (2)

2010-02-05T15:49:00.002+01:00

Een onderwerp in dezelfde sfeer hield ons als kerkenraad bezig op onze jaarlijkse retraite op 29 en 30 januari. Aangestuurd door het boek van Graham Tomlin, Een kerk die prikkelt, vroegen we ons af hoe we anderen niet zozeer kunnen vertellen dat we christenen zijn, maar juist kunnen laten zien en laten merken dat we dit zijn. Sommigen onder ons hadden de gewoonte om een boodschap over Jezus Christus door te vertellen, maar die wordt er niet sterker op als ons eigen leven er bij achter blijft. Reden waarom veel christenen in de praktijk niet over hun Heer durven spreken. Velen hebben het gevoel met een boodschap te leuren die anderen niet willen horen en doen er dus het zwijgen toe

Tomlin gaat er van uit dat het nieuwe leven van de christelijke gemeenschap vanzelf wel vragen oproept bij de anderen die dit zien. Het is immers de werkelijkheid van het Koninkrijk van God, nieuw en hartverwarmend.

En als mensen ons eenmaal gaan vragen, kunnen we op een natuurlijke manier getuigen van 'de hoop die in ons leeft' [1 Pe 3,15]. Hoe kunnen we als gemeente samen vragen over onze Heer oproepen? daar hebben we lang met elkaar doorgesproken. Ook hier is er nog een wereld te winnen en willen we in de woorden Tom van den Belt graag 'moderne protestanten' zijn.

Een wereld te winnen!

2010-02-03T11:01:00.001+01:00

'Er is een wereld te winnen'. Dat werd duidelijk uit het onderzoek van Tom van den Belt en Joop Moret, waarop ze 14 januari jl. promoveerden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
We leren in de Bijbel de nieuwe werkelijkheid van het Koninkrijk van God kennen. Dat is geen 'zondagse werkelijkheid' die bij de deuren van de kerk stopt, maar één die het hele leven van de gelovigen zou moeten doortrekken. Nu staan we als gelovigen nog aan het begin van een nieuw leven, dus mag je verwachten dat we daarin nog kunnen groeien. Maar toch zou je er al een begin van moeten kunnen zien.

In dit licht waren de resultaten van dit onderzoek onthutsend: "Protestantse leidinggevenden zijn minder mensgericht en houden minder rekening met hun personeel dan niet-christenen en rooms-katholieken." Dat zou je toch niet verwacht hebben van die bijbelvaste gereformeerden die we zijn. Volgens Tom hebben protestanten te weinig geleerd hun geloof in het gewone leven tot uitdrukking te brengen. "Protestanten hebben de neiging te evangeliseren, maar christen ben je ook in het verkeer en in de supermarkt" Hij heeft wel hoop, volgens hem verandert het nu. Hij denkt dat modern-protestantse leidinggevenden over twee generaties meer naar hun personeel kijken. Hoewel we met hem schrikken van de resultaten van het onderzoek, feliciteren we Tom en zijn collega met hun promotie. De winst is dat het ons duidelijk maakt dat er nog veel te doen is. Gelukkig kan hij daar zelf ook aan meewerken: vanaf mei geeft hij een cursus christelijk leiderschap aan de CHE in Ede.

Zie voor meer: Tom van den Belt en Joop Moret, Management en levensbeschouwing in Nederland. (te bestellen via http://www.beltomadvies.nl/ )

Teveel aantrekkingskracht!

2010-01-22T11:38:00.005+01:00

Zoals jullie waarschijnlijk wel weten wordt er deze maand in Voorthuizen een actie gevoerd tegen teveel, te vaak en te jong alcoholgebruik. Een actie die uitgaat gaat van de gemeente Barneveld en die ondersteund wordt vanuit de Voorthuizense samenleving.
De aanleiding voor deze actie is dat er tegenwoordig veel gedronken wordt op steeds jongere leeftijd. De gevolgen daarvan zijn enorm: voor de drinkers zelf, maar ook voor hun (woon)omgeving. Helaas moeten we constateren dat er de laatste jaren in onze regio meerdere doden in het verkeer gevallen zijn bij ongelukken waarbij alcohol een rol speelde.
Ook is het een feit dat jongeren steeds jonger met drank in aanraking komen. Er wordt tegenwoordig veel gedronken op soms heel jonge leeftijd. Van alle jongeren tussen de 12 en 16 jaar heeft 70% wel eens gedronken. Hier gaat het niet om een onschuldig slokje bier van papa bij een familie-etentje of eens een glas op een familiefeest maar om 48% van deze leeftijdsgroep die 3 tot 10 keer alcohol per maand drinken. Jongeren drinken ook buiten de weekenden! En dat in behoorlijke hoeveelheden: 56% (meer dan de helft!) van de jongens van 15 jaar oud drinkt in een weekend tenminste vijf glazen per keer. En er zijn gevallen van jonge jongeren bekend die met spoed in een ziekenhuis opgenomen moesten worden omdat ze zich bewusteloos gedronken hadden (het zogenaamde ‘comazuipen’).

Nu zou de indruk kunnen ontstaan dat alcoholmisbruik een typisch jongerenprobleem is. Dat is niet waar. Alcohol is in onze samenleving als geheel zeer aanvaard. Er wordt bij gelegenheid stevig gedronken, met alle gevolgen van dien. Alsof het geen kwaad kan! En dat is het nu net. Het kan veel kwaad, Nederland kent 1,2 miljoen probleemdrinkers waarvan 400.000 verslaafden. Daar weten wij in onze gemeente ook alles van. De afgelopen twee jaar hebben we ook twee keer bij het graf gestaan van een broeder die het slachtoffer werd van zijn alcoholverslaving. Eenmaal verslaafd lijkt het haast onmogelijk om weer uit de macht van de drank te ontsnappen.

Hulpverleners noemen alcohol net zo verslavend als harddrugs. Ik hoorde een voorlichter zeggen dat als alcohol in onze tijd als genotsmiddel zou zijn ontdekt, dat hij het dan direct bovenaan op de lijst van harddrugs zou zetten. Zo groot is het verslavend effect van alcohol.
Als je dan bedenkt dat veel jongeren er tegenwoordig al zo jong aan beginnen, slaat de angst je om het hart. Helemaal als je beseft dat het hen op hun leeftijd ook nog eens veel meer schade doet.
Misschien leven we nog in de prettige verdoving van de idee dat alcohol vooral gezellig is. De gevaren ervan zien we niet zo en alcoholmisbruik lijkt ons een uitzondering.

Daarom willen we als kerk graag meewerken aan deze actie. Niet om Voorthuizen droog te leggen, maar wel om goed te beseffen dat alcohol een monster kan worden als je er niet goed mee omgaat.
De stichting Iriszorg is één van de instanties die actief is in de verslavingszorg. Zij hebben veel ervaring met- en kennis van- alcoholproblematiek en kunnen daar een boeiend verhaal over vertellen. Zelfs als je denkt alles van alcohol te weten krijg je nog heel wat nieuws te horen. Een voorlichter van Iriszorg zal op maandag 8 en dinsdag 9 februari onze catechisanten komen voorlichten. De lessen zullen daardoor iets langer duren van 19.00 - 20.30 uur. Jullie als ouders worden van harte uitgenodigd om daar ook bij aanwezig te zijn, want uit alle voorlichting blijkt dat ouders een cruciale rol spelen in de manier waarop hun kinderen met drank leren omgaan. We hopen velen van jullie te ontmoeten.

Afstotelijke kerk

2010-01-13T11:39:00.004+01:00

In onze gemeente groeien we toe naar de gezamenlijke dienst met de vrijgemaakten a.s. zondag.
Dat vult mijn beeld zo, dat ik het moeilijk vind om ergens anders mee bezig te zijn. Bijv. in een Wieblog.
Maar toch zijn we dat intussen wel! In Voorthuizen loopt een actie tegen alcoholmisbruik, waar ook onze kerk aan meedoet. Het is een initiatief van de burgelijke gemeente dat wij graag steunen. Want wie eenmaal iets van de ellende heeft gezien die alcohol kan veroorzaken, wil wel graag wat tegenwicht geven aan die 'gezellige' alcoholreclames die we nog steeds op de TV zien. Begin februari komt het thema in een kerkdienst aan de orde (de Geest van God of de geest uit de fles?) en in de weken daaromheen willen we onze jongeren ook d.m.v. voorlichting waarschuwen voor alcoholmisbruik. En we hopen ook iets voor hun ouders te doen, want als één ding duidelijk wordt dan is dat dit: de houding van de ouders is van cruciaal belang voor de manier waarop hun kinderen met alcohol omgaan.

Nog iets anders dat ons bezighoudt: op 29 en 30 januari is er de jaarlijkse kerkenraadsretraite. We zullen het dan hebben over 'missionair gemeente-zijn'. Ons Missionair Team is zich al een aantal maanden aan het bezinnen op dit thema. We hebben dat gedaan aan de hand van een een boekje van Graham Tomlin Een kerk die prikkelt. Deze Anglicaanse theoloog stelt pittige vragen over onze kerkelijke gewoonten.
Hij vraagt zich bijvoorbeeld af: waarom nemen veel kerkleden hun vrienden liever niet mee naar een dienst van hun gemeente? Zijn antwoord is ontdekkend: ze willen er zelf eigenlijk niet zijn.
Kun je om die constatering heen? Als je er zelf graag zit, gun je dat je vrienden toch ook! Het enthousiasme in een dienst steekt anderen aan, maar het omgekeerde is ook waar: plichtmatig en ongeïnspireerd omgaan met de zaken van Gods Koninkrijk stoot af.

Een tijdje geleden hoorde ik van een kerk waar de afgelopen jaren een groot aantal jongeren hun geloof kwijtraakte. Het trieste resulaat, dacht degene die het mij vertelde, van een ook jarenlang durende strijd om de rechtmatigheid van het ontslag een predikant, compleet met kerkscheuring. Hun gemeente was voor de jongeren afstotelijk geworden, een plek waar ze hun vrienden liever niet uitnodigen en zelf ook niet meer gezien willen worden. Over dat soort langetermijneffecten van 'onze zaken' lees je meestal niet.
En dat brengt me terug bij de dienst van komende zondag. Nee, niet om triomfantelijk te doen, maar wel gewoon blij te zijn met het resultaat. Waar wij mensen ons door de Heer Jezus boven onze eigen zaak uit laten tillen en elkaar met zijn ogen willen zien, komen we op het niveau van Gods Koninkrijk. En dat kan alleen maar heel aantrekkelijk zijn. Echt een dienst om je vrienden mee naar toe te nemen.

Waarom?

2009-12-28T22:08:00.006+01:00

"Waarom zouden we?"
...hoorde ik laatst iemand zeggen. Duidelijk met tegenzin.
Hij bedoelde onze gezamenlijke dienst met de vrijgemaakten op 17 januari a.s.
Niet dat hij er iets tegen heeft, maar erg vóór is hij ook niet.
"Waarom wel met hèn en niet met anderen.", dat zat er bij hem achter. Hij heeft -met zijn hervormde achtergrond- dan ook geen ervaringen met de vrijgemaakten. Hij niet en zijn familie niet.
Hij heeft ook niets goed te maken en hij snapt dat enthousiasme van sommigen van ons dus niet zo.
Laat staan de ontroering van die éne als hij aan veertig jaar geleden denkt.

"Waarom zouden we?"
...denk je soms, als er weer een schitterend plan voorbij komt op de kerkenraad.
Mooi hoor, maar bewerkelijk. "Hebben we het zonder die plannen al niet druk genoeg?"
Je vraagt je bezorgd af, hoeveel tijd er hier nu weer in gaat zitten.
Tijd waar je niet zoveel van hebt, dat je het maar overal aan kunt besteden.

"Waarom zouden we?"
... denk je als je die dakloze weer bij de Albert Heijn ziet staan.
'Waarom zou ik een krantje van hem gaan kopen?' Laat hij gaan werken, dan haalt hij veel meer binnen.
Hou ik hem juist niet van zijn werk, als ik hem steeds maar wat toestop. Je kunt ook té lief voor iemand zijn!'

En, soms wordt je, als je naar je agenda kijkt, in eens overvallen door felle zuinigheid.
'Meer tijd krijgen ze niet van me!" is de enige gedachte die nog boven komt.
Al het andere valt er tegen weg.
Waar je maar weinig van hebt, daar ben je zuinig op. Natuurlijk!

En toch hè, vanmiddag luisterde ik naar een Podcast van het radioprogramma Andries. Daar hoorde ik Annemieke Niggebrugge vertellen over 'haar' opvanghuis voor verslaafden in Leiden. Een initiatief van Annemieke en haar man. Ontstaan na een periode dat haar man op zijn fiets naar zijn werk ging. En al fietsend zag hij dingen die hij eerder niet zag. En de verslaafden die hij op 'Perron Nul' van het Station Leiden kon zien overleven, raakten hem diep. Hij kon daar niet aan voorbijfietsen en al snel stonden hij en zijn vrouw met een pannetje soep en witte en bruine bolletjes bij de verslaafden op het perron. Nu na zeven jaar vinden meer dan honderd verslaafden eten en onderdak in hun opvanghuis 'De Schuilplaats'.
Annemieke heeft in die periode nooit iemand van dat 'wereldje' los zien komen.
Je kunt met goed recht zeggen dat de verslavingsproblematiek in Leiden en omgeving er niet door verminderd is. Hier zou je dus ook kunnen zeggen: "Waarom zouden ze?"
En toch heeft zij zich die vraag nooit gesteld, ze zou het -integendeel- niet meer willen missen: "Ik ga graag naar de Schuilplaats" ... "Het pept me op en geeft me energie", zegt Annemieke: "Je wordt er zelf zo door gezegend, zo door opgepept, ik zou er niet meer buiten kunnen".

Je kunt aan haar horen dat dit geen goedkope 'peptalk' is. Al dat werk en al die tijd die Annemieke en haar man samen met anderen in hun opvanghuis hebben gestoken, komt niet alleen die verslaafden ten goede, maar ook hen zelf.
'Goed bestede' tijd, levert dus meer op dan zorgvuldig bewaakte 'vrije tijd'. Want ik ga er vanuit dat zij en haar man er heel wat 'vrije tijd' in hebben zitten.
En ik denk dat dit zo is omdat zij bezig zijn met dingen waarvoor wij mensen bedoeld zijn.
'Heb God lief... en je naaste als jezelf', hoor je onze Heer citeren [Mat 22,37 e.v.]. En Hij voegt er het commentaar aan toe dat van die liefde alles afhangt. Het is de schanier waarom het draait in de Bijbel.
Het verbaast me niet dat dat deze aan liefde bestede tijd een recreatiever effect heeft dan veel van onze 'vrije tijd'. Want wat je bij je bestemming brengt, bouwt je op.

Is dat niet het antwoord op de vraag "Waarom zouden we?"
"Omdat we er voor geschapen zijn! En omdat het (ons) dus goed doet!"
Daarom koop ik maar weer een krantje bij mijn dakloze. Hij wordt er niet minder dakloos van, maar we wisselen méér uit dan alleen geld en een krantje. En dat 'goed' nemen we er beiden van mee.
En die schitterende plannen op de kerkenraad zijn natuurlijk ook niet bedoeld als tijdverslinders, maar om inhoud te geven aan onze opdracht om eerst het Koninkrijk te zoeken. Daar worden we dus rijker van.
En die dienst met de vrijgemaakten dan? Ach, de meesten van ons zullen er niets mee goed te maken hebben. Het was 'vóór onze tijd' of 'buiten onze kring'.
Maar zelfs al heb je niets goed te maken, in die dienst komen gelovigen weer samen die bij elkaar horen. En dat na een lange tijd van gescheiden optrekken. Dat is een invulling van liefde zoals onze Heer het graag ziet, meer nog zoals Hij het wil. Daar aanwezig te zijn is toch goede bestede tijd en de moeite waard.
Je neemt er vast veel van mee naar huis
Wie weet is het een voorbode van nog veel meer goeds?

Ik wens ons het komende jaar veel van dit soort 'gezegende tijd.' toe.
Veel heil en zegen in 2010!

Oom Jan

2009-12-08T10:57:00.007+01:00

Oom Jan was één van mijn favoriete ooms. Toen wij kinderen waren, was het een feest als hij en tante Neel langs kwamen. Want hij bracht altijd iets mee: een mooi verhaal, een schaterende lach en heel veel aandacht voor ons. Dat voel je als kind en dat vind je fijn.
Hij vond het leuk om ons vragen over de Bijbel te stellen en het dan nog leuker als wij het antwoord ook nog wisten ook. Hij ging echt vér, zelfs de dochters van Selofchad werden in de strijd geworpen. Maar die kenden we ook! Hij was stomverbaasd, wij niet, wij leerden op school uit de deeltjes van de methode 'Naam en Feit'. Eigenaardig zo'n bijbelvaste oom? Helemaal niet, oom Jan was dominee!

Heel vaag herinner ik me dat hij bij ons in de vrijgemaakte kerk van Niezijl preekte. Prachtig natuurlijk: je eigen oom Jan op de preekstoel! Alleen, na een tijdje preekte hij niet meer bij ons. Als kinderen begrepen wij niet waarom. Aan onze ouders merkten we dat er iets gebeurd was zodat dit niet meer kon. Dat vonden wij jammer, want oom Jan was net zoals altijd, dus waarom kon hij dan niet meer bij ons komen preken?
Later begrepen we dat dit zo was omdat oom Jan Nederlands Gereformeerd geworden was. En dat was een andere kerk.

Als jongere probeerde ik te begrijpen wat er gebeurd was. Maar dat werd me niet echt duidelijk: er was iets met de belijdenis en met een Open Brief en dat veroorzaakte een scheuring. Alleen, ook toen, leek oom Jan mij niet veranderd in zijn opvattingen. Toen ik theologie ging studeren, ben ik eens naar hem toe geweest om hem zelf te vragen wat zich voorgedaan had. Hij keek me wat triest aan: 'ik wilde niet kiezen vóor of tegen de Open Brief en toen werd er voor me gekozen.' Meer wilde hij er eigenlijk niet over kwijt.

Maar naarmate ik me tijdens mijn studie verdiepte in wat wij 'de zestiger jaren' noemden, werd het me het niet helderder. Tsja, je vroeg je wel eens af waarom mensen zich op een bepaalde manier hadden gedragen, maar inhoudelijk werd het eigenlijk niet duidelijk. Ook ná de colleges daarover niet : veel hitte, weinig helderheid. Veel van mijn medestudenten zagen dat net zo! Christus was nooit in het geding geweest. En dat bleek ook: die 'aparte' Nederlands Gereformeerde Kerken bleven gewoon Christus belijdende kerken. Natuurlijk kun je het dan oneens zijn, maar uit elkaar gaan?
Ik begon me dan ook meer en meer te schamen voor die onbegrijpelijke scheuring. De drie predikanten in onze familie waren allemaal Nederlands Gereformeerd geworden, maar als je hun verhaal hoorde dan was het meer dat ze uit de Vrijgemaakte Kerk geraakt waren. Niet zozeer een keus maar meer een lot.

Vlak voordat ik afstudeerde ben ik naar oom Jan gegaan en heb hem gevraagd: 'vindt u het erg als ik dominee wordt in de kerken die u geschorst hebben?' 'Waarom wil je dat?', vroeg hij. 'Ik wil Christus dienen', zei ik. 'Dan moet je dat doen.' zei hij. En als ik hem dan vertelde hoe weinig van mijn collegastudenten de scheuring begrepen, keek hij -normaal gesproken een blijmoedige man- me een beetje triest ongelovig aan. 'Zou het dan toch nog goed komen?', vroeg hij zich hardop af. Toen ik afstudeerde in Kampen, was hij er bij in onze Theologische Universiteit. Dat moet voor hem toch ook niet gemakkelijk geweest zijn, maar blijmoedig als altijd besloot hij er gewoon van te genieten

Sinds die tijd stelde ik me vaak voor hoe het nog eens goed zou komen tussen onze kerken en hoe oom Jan en ik elkaar dan in de armen zouden sluiten. Hij heeft het helaas niet meer meegemaakt: in 2004 is hij overleden.

Op 17 januari 2010 vieren de Vrijgemaakte Kerk van Barneveld-Voorthuizen en de Nederlands Gereformeerde Kerk van Voorthuizen-Barneveld in een gezamenlijke dienst dat we elkaar weer als broers en zussen in Christus kunnen zien. Natuurlijk, want dat zijn we altijd gebleven, dat wist ik allang.
Bijzonder dat we nu dan toch eindelijk ook weer samen kerken.
Jammer dat oom Jan het niet meer mee kan maken.

Welkom Jan!

2009-11-27T09:15:00.002+01:00

Komende zondag is het de zondag van Jan van Raalte, onze zuiver Overijsselse pastoraal werker 'oet Zalk' en niet uit Raalte zoals zijn naam zegt.
Dan zal hij bevestigd worden als de eerste pastoraal werker van onze gemeente, naast de dominees, de ouderlingen, de diakenen, de pastoraal medewerkers en de jeugdpastoraalwerkers. Ik beschrijf dit bewust zo, want hij komt de anderen die pastoraal actief zijn niet vervangen maar ondersteunen. Anders zouden we het niet willen: het pastoraat is iets van ons als gemeente samen. Ons vervangen zou ook niet kunnen, hij is maar 16 uur actief in onze gemeente.En die uren zijn toch ook maar weer zomaar om, zo blijkt.

Zoals jullie hebben kunnen lezen stapt hij in het pastorale gat dat er ontstaan is, sinds het vertrek van ds. Joop van 't Hof. Zijn werkterrein ligt dan ook vooral 'boven de spoorlijn'. Samen met ds. Dekker is hij daar actief. ds. Van der Linde zal dat met ingang van 1 januari 2010 niet meer zijn.
Maar we denken ook nog wel wat verder. Jan zal met zijn pastorale kennis ook mee kunnen helpen aan het verwezenlijken van een aantal pastorale wensen die er nog liggen: verdere ontwikkeling van het jongerenpastoraat, opzet van ouderenpastoraat, toerusting van pastoraal werkers enz. Ook zal hij als vliegende kiep bij kunnen springen in allerlei pastorale situaties.

Zoals sommigen van jullie gemerkt hebben is Jan al aan het werk gegaan, maar vanaf zondag is hij officieel de pastoraal werker in ons midden.We zijn blij met de komst van Jan van Raalte en hopen dat we een zegen voor elkaar zullen zijn. Dus, welkom Jan, we wensen je een goede tijd in ons midden.

In welke kringen verkeer je?

2009-11-20T12:10:00.002+01:00

Welke mensen hebben een beslissende invloed op je leven gehad?
Als je daarover nadenkt, komt er vast namen in je naar boven.

Toen ik vorige week bezig was met de voorbereiding op de kringavonden, realiseerde ik me dat dit ook voor mijn geloof geldt. Bepaalde mensen zijn van enorm belang voor me geweest. En, zo realiseer ik me, zeer zeker ook bepaalde groepen christenen waar ik een tijdlang mee optrok. 'Geloofskringen avant la lettre', want zo noemden we ze toen nog niet. Er komen zo een heel aantal voorbeelden in me naar boven.

Tijdens een in alle opzichten geweldig evangelisatieproject in de stad Groningen, kwamen we in aanraking met Guido. Hij fopte ons eigenlijk met zijn woeste verschijning. Hij leek zo uit de jaren zestig vandaan gelopen, met zijn warrige bos haar en forse baard. We dachten in onze tent bezoek te krijgen van een ietwat boze belangstellende, maar al pratend bleek hij een broeder te zijn. Uiteindelijk zelfs eentje uit dezelfde kerk als wij.
We kregen een intens contact en het duurde niet lang of hij was de bezielende leider van onze bijbelkring. Heel anders dan die waar we tot dan toe lid van geweest waren. Hier was veel meer aandacht voor ons geloofsleven. Ik zal nooit die keer vergeten dat Guido voorstelde om eens een kringgebed te doen. Nu kende ik dat toen nog niet zo, en stond er -onbekend maakt onbemind- wel wat aarzelend tegenover. Maar ik kreeg niet de kans om daar een opmerking over te maken, Guido was al vol vuur begonnen. Verwonderd hoorde ik mijn eerste kringgebed aan. Daar ben ik hem tot op vandaag dankbaar voor, want zo liet hij me kennis maken met een manier van bidden die me dierbaar is geworden. Als hij me de kans gegeven had, was ik misschien nooit die grens overgegaan.

Toen ik in Kampen woonde werden we lid van St. Jakob, weer een bijbelstudiekring nieuwe stijl (lees: geloofskring). Wij deelden lief en leed en dat was wel even wennen. Want zó close ging je meestal niet met je broers en zussen in Christus om. Maar - verschillend als we waren- kregen we zo'n band met elkaar, dat we elkaar ook buiten de vergaderingen opzochten. Op St. Jakob -onze kerkenraad was niet zo blij met deze naam- leerde ik Opwekkingsliederen zingen. Een heel aantal daarvan zijn me dierbaar geworden.
Toen we te groot werden, gingen we splitsen. Ik zal nooit die keer vergeten dat we -als kring- afscheid van elkaar namen. We hebben bij dat afscheid intens gezongen met elkaar, in de liederen konden we onze 'rouw' kwijt. Dat was voor mij de eerste keer dat ik dat soort gevoelens in liederen kwijt kon.

In Dokkum waren geen bijbelkringen. Er was nog een kleine maar stoere mannenvereniging en een strak georganiseerde vrouwenvereniging. In het begin dachten we dat zo'n bijbelkring ook helemaal niet paste in Dokkum. We misten het wel, maar 't was niet anders. Toch zijn we na een aantal jaren begonnen met een bijbelkring. We moesten even geduld hebben, maar toen bleek een bijbelkring ook daar prima bij de mensen te passen.
Op 'Ichtus', zo heette onze bijbelkring, maakte we voor het eerst geloofsprekken tussen 'bejaarden' en 'jongeren' mee en dat was een enerverende belevenis. Je bleek van elkaar te kunnen leren.

In de tijd daarna hebben we nog meerdere keren meegedaan in een 'geloofskring' van de één of andere soort.
En aldoor weer bleek dat zeer waardevol. Zelfs als je er slechts voor een beperkte periode lid van bent.
Tien weken Alphacursus kunnen je heel veel voor je gaan betekenen, zo blijkt. Veel mensen in onze gemeente zullen dat bevestigen.
Samen zijn we gewoon veel rijker dan alleen. En als je zonder intensief en structureel contact met je broers en zussen in Christus leeft, mis je gewoon heel veel.

Dat werd me een tijd geleden nog eens scherp duidelijk, toen een broeder uit het kleine kerkje van Niezijl overleed. De gemeente waar ik gedoopt en getogen ben. 15 jaar had ik zondag aan zondag met deze broeder in de kerk gezeten. Het was beslist een vriendelijk man, als we elkaar tegenkwamen, zouden we elkaar altijd groeten. Dat is van betekenis, want in een klein dorp als het onze kwam je elkaar gauw tegen. Een enkele keer kwam ik wel eens bij zijn zoon thuis. Ook dan werd je hartelijk ontvangen. Toen hij overleed realiseerde ik me ineens scherp dat ik met deze broeder maar weinig woorden gewisseld had en helemaal nooit over ons geloof. En dat terwijl we beiden lid waren van een klein kerkje dat een lange periode niet meer dan zo'n 125 zielen had. En wat voor hem gold, gold ook voor de meeste anderen.
Inmiddels is bijna die hele generatie overleden, zij waren mijn broeders en zusters in Christus. Maar ik heb vrijwel niets van ze geleerd, omdat wij elkaar daarover in ieder geval nooit spraken. Van de TV leerde ik meer dan van mijn naaste gelovigen. In dat kleine knusse kerkje waren we eigenlijk 'eenzame zielen' die ieder onze eigen weg met God gingen. Eenzame reizigers die soms samen opreizen zonder een woord met elkaar te wisselen. Je vraagt je af wat we allemaal van elkaar had kunnen leren en wat we voor elkaar hadden kunnen betekenen.

Ik vraag me af, is er sindsdien veel veranderd, lopen wij niet hetzelfde risico?

Knokkelen helpt niet!

2009-11-07T14:11:00.002+01:00

Vandaag moest ik terugdenken aan de zesde klas op de lagere school.
Groep 8 voor hen die de basisschool doorlopen hebben. Er werd toen nog degelijk onderwijs gegeven. Ter voorbereiding op onze taak in de samenleving moesten -vooral de jongens- soms urenlang cijferen. Daar was ik niet gelukkig mee. Ik was namelijk erg slecht in rekenen. En cijferen was voor mij een steeds terugkerende kwelling. Hoe goed ik mijn best ook deed, vaak haalde ik toch een onvoldoende.
Mijn meester van de zesde klas had zo zijn eigen wijze van 'uitleggen'.
Als ik weer eens een onvoldoende had gehaald, zei hij me: "je moet beter je best doen!" en om dit te ondersteunen tikte hij dan keihard met zijn knokkels op mijn hoofd. Heel pijnlijk! En vér voor de discussie over de pedagogische tik, zoals je zult begrijpen. Welke bedoeling er ook achter zat: het knokkelen van mijn meester heeft me nooit een zier geholpen bij het rekenen. "Knokkelen helpt niet!", dat is voor mij proefondervindelijk bewezen.

Het vermanen wordt tegenwoordig weer zeer overschat, ook in kerkelijk kringen. Als iets niet zo gaat als het volgens ons beste weten toch zou moeten, reageren we nog al eens met de oproep dat 'het nog maar eens duidelijk gezegd moet worden.'
Men gaat van de gedachte uit dat de bewuste mensen 'het' nog niet weten of 'het' eigenlijk niet willen weten. Een strenge en duidelijke boodschap moet dan helpen. Maar ik denk dat heel veel mensen 'het' gewoon nog niet weten of gewoon niet weten wat ze er mee aan moeten. Zoals sommigen bepaalde rekensommen niet snappen en anderen bepaalde dingen nooit goed zullen kunnen.

Zoiets is er ook aan de hand met het luisteren naar preken. Als blijkt dat er van preken minder blijft hangen dan zou moeten, blijft het vaak bij een vermaning. De dominee wordt vermaand dat hij 'beter moet preken' of de luisteraar wordt vermaand dat zij 'beter moet luisteren'. De achtergrond daarvan is te begrijpen: de preken hebben een belangrijke plaats in onze diensten en we geloven dat onze God ons ook via die preken aan wil spreken. Het is belangrijk dat die boodschap overkomt!
En er zullen best mensen zijn die er eens op aangesproken moeten worden dat een preek toch echt belangrijk is, omdat ze het gewoon niet willen weten.
Toch denk dat ook hier knokkelen meestal niet helpt! Aan de preek zit niet alleen een principiële kant, preken ook een manier van de boodschap overbrengen, van communiceren. Juist op het gebied van de communicatie is ontzettend veel veranderd. Mensen uit het begin van de 21e eeuw kunnen daarom moeilijker naar een klassieke preek luisteren, dan die van 50 jaar geleden. Dat heeft te maken met die totaal veranderde stijl van communiceren.
Daarom, als we merken dat luisteraars vaker afhaken onder de preek, is het goed om daar ook eens met elkaar over door te spreken, want als het communiceren verandert, kan het het preken dan gelijk blijven? Knokkelen zal hier ook niet helpen, vrees ik.

Komende week starten de eerste 'Kringavonden met de kerkenraad' in het seizoen 2009/10. De Kringen 5/6 en 9/10 mogen het spits af bijten. Ik ben benieuwd hoe jullie hier tegen aankijken. Hopelijk tot ziens!

Visie achter de schermen

2009-10-29T17:57:00.002+01:00

Het is alweer een tijdje geleden dat we elkaar over onze visie gesproken hebben. Ergens in het voorjaar op een gemeentevergadering waar het beroepingswerk eigenlijk het hoofdonderwerp was. Er bleven toen nog zo'n 10 minuutjes over om nog even iets te zeggen over ons werk aan de visie. We noemden dat toen 'Stapstenen', omdat we er van uitgaan, dat er op elk van de zes pijlers die hierboven te zien zijn, nog verder gebouwd moet worden. Ze steken dus als stapstenen nog maar een eindje boven de grond uit. En dan ziet het plaatje er zo uit:

Het is dus al gauw een klein jaar geleden dat we met elkaar wat dieper over de visie doorgesproken hebben.

Dat waren goede gesprekken. Iemand typeerde ze als 'sparren met de kerkenraad'.

Ik zou me kunnen voorstellen dat de indruk ontstaat dat we nu niet meer zo bezig zijn met die visie. Zo werkt dat: waar je niet veel van hoort en (nog) niet veel van ziet dat bestaat niet (meer) voor je.
Maar voor ons als kerkenraad is de visie springlevend. In ons nadenken over de koers van onze gemeente naar de toekomst, denken we vanuit de visie. De verkiezing en benoeming van Kees van der Mark als missionair ouderling komt zo uit de visie vandaan lopen. En ook onze nieuwe pastoraal werker Jan van Raalte. Ieder thema proberen we vanuit de visie te beoordelen.

Maar wij (de kerkenraad) denken niet alleen vanuit de visie, maar ook over de visie verder. Wat wat in het visiedocument nog een hoofdlijn is, moet dagelijkse werkelijkheid worden in het reilen en zeilen van onze gemeente. En daar hebben we het over met elkaar!

De afgelopen twee vergaderingen hebben we doorgepraat over 'prediking' (in het kader van de stapsteen 'gericht op God') en 'kringen' (stapsteen: gemeenschap). Dat waren intrigerende gesprekken

Hoe ga je om met de preek in een tijd dat een preek opgevat wordt als straf? Je zult maar een preek van je ouders krijgen! En kunnen wij -luisteraars- nog wel omgaan met een toespraak van 20 minuten of meer, terwijl we bijna nooit meer zo lang achter elkaar toegesproken worden. En wat te denken van de vraag: 'wie weet woensdag nog waar de preek van zondag over ging? Spannende gesprekken en belangrijke vragen: 'wat kunnen we doen om de werking van de preken te versterken?

En wat te denken van de kringen? Waar zijn we blij mee? Er waar minder? We hebben er als kerkenraad wat dubbele gevoelens over. En we stellen ons de vraag: wat kunnen we doen om verder aan de kringen te werken. Dat maakte ook heel wat bij ons los, toen we de laatste vergadering stopten met het gesprek, waren we nog lang niet uitgepraat.

Steeds merken dat we er ook graag met jullie, de gemeente, over door willen praten. Hoe beleven jullie het één en ander, welke ideeën hebben jullie? Naarmate onze plannen concreter worden, groeit de behoefte aan gesprek.

Vandaar dat we weer een aantal avonden van de kerkenraad met de gemeente op touw gezet hebben.

Kringen	Ouderling	Wanneer	Waar
5 + 6	Br. Broekhuizen	11/11	Ackersate
9 + 10	Br. Bouwman	12/11	Koppeling
7 + 8	Br. Kokee	18/11	Ackersate
11 + 13	Br. van Steenbergen	19/11	Koppeling
jongeren	Brs. de Jong en Wolswinkel	25/11	Ackersate
12	Br. Fennema	26/11	Koppeling
1 + 2	Br. Lakerveld	02/12	Koppeling

Kunnen we doorpraten: allereerst over de preek en de kringen.
We zien er naar uit om jullie daar te ontmoeten.
Dus hopelijk: Tot ziens!

1 op de 3 weg van God?

2009-10-15T17:38:00.002+02:00

Afgelopen vrijdag verscheen de 'Najaarspecial' van het blad Opbouw over kerkverlating, beter gezegd geloofsverlating.
Een indrukwekkend themanummer over een schrijnend onderwerp. Van alle kanten laten de auteurs hun licht erover schijnen: van een persoonlijk verhaal over hoe een zoon weggroeide van zijn geloof tot 'twaalf manieren om van je afdwalende kind te houden.'

Het is dan ook geen klein verdriet. Landelijke gezien verlaten zo'n 400 jongeren tussen 12-18 per maand de kerken. Per jaar 5000. Ad de Boer schat dat sinds het ontstaan van onze kerken in 1970 zo'n 7000 kerkleden uit de NGK zijn vertrokken met onbekende bestemming. Dat zijn er gemiddeld 179 per jaar. Alleen is het niet zo mooi evenredig verdeeld over de jaren. Het aantal vertrekkers stijgt met de jaren tot een voorlopige top in 2006, toen verlieten maar liefst 320 leden onze kerken. Sindsdien is het niet veel gezakt, afgelopen jaar waren het er nog altijd 297. Bijna 1% van onze kerkleden.

Het is ook geen vér verdriet. Ad beschrijft hoe uit onze eigen gemeente uit de generaties van 1959 tot 1984 van maar liefst 66 (van de 217) gezegd moet worden dat God niet zichtbaar meer een plaats heeft in hun leven. Dat is 1 op de 3! En dat betekent dat dit verdriet niet dat van de ander is, maar dat van ons. Het zijn onze kinderen, onze slapeloze nachten en het is onze brok in de keel bij een belijdenis of een doop.

Onlangs realiseerde ik me dat we het daarover niet zoveel met elkaar praten. Ja, als het eens te sprake komt, wanneer iemand naar je kind vraagt dat al een tijd niet meer in de kerk komt of zoiets. Maar verder? Zou het niet helpen als we daar eens met elkaar over van gedachten wisselden? Al kun je alleen je verhaal maar bij elkaar kwijt. En met en voor elkaar bidden! En niet te vergeten voor onze kinderen, broers en zussen. Niet alleen samen met die ouders, broers en zussen die al geconfronteerd zijn met het voldongen feit van het vertrek (hoewel dat weet je nooit!), maar ook met hen die zich bezorgd afvragen hoe dat met hun kind verder moet. Als je hier belangstelling voor hebt, stuur me dan een mail. Misschien kunnen we zoiets organiseren.

Mochten je geen lezer van Opbouw zijn. Als kerkenraad hebben we een aantal nummers nabesteld. Die zullen binnenkort wel in de hal liggen. Opbouw organiseert rondom dit thema een symposium in Zwolle (21 november). Verschillende sprekers, waaronder de bekende dr. W. ter Horst - de schrijver van diverse boeken over geloofsopvoeding - zullen daar het woord voeren. Ook is er gelegenheid om met elkaar door te spreken. Zie voor het symposium en voor aanmelding de website van Opbouw: Symposium geloofsverlating

Stemmen in de stilte

2009-10-09T15:47:00.001+02:00

Onze columnist Kijker is getroffen door de stilte. Dat kan ik me goed voorstellen: er is toch een hoop lawaai om ons heen. 's Morgens wordt ik vaak wakker met de constante dreun van de A1 of de A30 in mijn oren (net hoe de wind staat), even later slaat mijn wekkerradio aan en zo kan ik gemakkelijk de hele dag met geluid vullen. Natuurlijk dat is ook mijn eigen keus, maar er is ook gewoon heel veel geluid en hectiek om ons heen. Je moet soms heel nadrukkelijk naar de stilte zoeken.

En als het dan eens stil is, komt er ruimte voor andere 'geluiden'.
Gods boodschap vraagt niet zo lawaaierig om aandacht. Nou ja 's zondags dan, volgens Kijker.
Maar voor de rest niet zo. Dat heeft met de Gastheer te maken. De Geest is geen inbreker, Hij komt alleen op uitnodiging. En daar moet je de rust voor zoeken.
Als het dan eens stil is kan God heel indringend tot je gaan spreken. Eindelijk 'hoor' je Hem eens echt en dringt zijn boodschap tot je door.

Volgens Kijker spreekt God ook rechtstreeks via beelden en woorden in een stiltemoment. Ik ken dat eerlijk gezegd niet zo, maar ik denk dat het wel kan. In de Bijbel zie je dat ook gebeuren: mensen krijgen visioenen en profetieën. En nergens in de Bijbel wordt duidelijk gemaakt dat dit ná een bepaald periode niet meer zal voorkomen. Paulus beschrijft een kerkdienst in Korinte waar het allemaal gebeurd (1 Kor. 14,26 e.v.). Maar hij zegt er wel iets bij: Laat van hen die profeteren er telkens twee of drie spreken; daarna moeten de anderen het beoordelen (29)

Dat beoordelen van de 'stem van God' is wel heel belangrijk. Laat ik dat eens illustreren met een heel oud verhaal. Over Augustinus, een internationaal bekend christen uit de vierde eeuw, wordt het volgende verhaal verteld. Hij was eens aan het wandelen toen hij aan de overkant van de weg een man op zich toe zag lopen die druk in geprek was. Het vreemde was dat de man alleen liep. In die tijd kon een mobiel telefoontje nog niet de verklaring zijn van zijn 'gesprek in zichzelf zijn, dus stapte Augustinus op hem toe en vroeg hem: "beste man, met wie ben je in gesprek?". "O, ik praat met mezelf", antwoordde de man. "Pas maar op, zei Augustinus, "je spreekt met een slecht mens!"

Het is goed om de stilte te zoeken om beter naar God te kunnen luisteren. Maar als je op zoek gaat naar Gods stem in jezelf, wees je dan bewust dat er ook andere stemmen in de stilte te horen zijn.
Allereerst die van jezelf. Het is verleidelijk om wat je zelf graag wilt voor de stem van God aan te zien.
En dan zijn er nog andere stemmen die graag invloed op je willen krijgen. Daarom, verwacht in de stilte niet alleen de stem van God te horen. Je moet goed leren onderscheiden om te kunnen herkennen welke stem tegen je spreekt. Dat kán door wat je al van God weet uit de Bijbel en door te wikken en te wegen samen met je broers en zussen in Christus. Zij hebben de Geest tenslotte ook ontvangen.

Daarom, als het gaat om Gods spreken in de stilte: Onderzoek alles, behoud het goede
(1Th 5:21 NBV)

Partners

2009-09-29T16:28:00.004+02:00

Afgelopen zondag zijn we met twee banken vol afgereisd naar Amsterdam om daar de bevestiging mee te maken van Serge de Boer, de nieuwe gemeentestichter van de -nog te stichten- gemeente Oase. Twee banken, verdeeld over meerdere auto's, betekende dat ik de heenreis alleen maakte. Dat wilde ik ook graag: want dan kon ik zo snel mogelijk naar huis om de verjaardag van onze Hilde te vieren.
Maar zonder de oplettende aandacht van een medepassagier, miste ik -doordat mijn Tomtom wat traag reageerde- de laatste afslag. En zo kwam ik midden in de wijk Geuzenveld terecht. Ik waande me even in een ander land, omdat ik dat hele ritje om geen enkele Nederlander van autochtone afkomst zag. Deze wereld is het nieuwe terrein van Serge en zijn Oasegemeente. En daarbij zijn óók wij in Barneveld sinds gisteren betrokken.

Eenmaal aangekomen in 'de Bron', de moedergemeente van 'Oase', werd dat ook goed duidelijk. In het formulier, dat voorafgaande aan de bevestiging van Serge werd gelezen, zijn ook wij als partnergemeente nadrukkelijk genoemd. Dat betekent niet dat wij de geldschieter van het project worden. De gemeente 'de Bron' voorziet uit eigen reserves in de financiën en ook voor de toekomst denkt men eraan zelf voor inkomsten te kunnen zorgen. Bijvoorbeeld door een vriendengroep rondom Serge en Mieke (zijn vrouw) heen te verzamelen die in hun onderhoud voorziet (vgl. 'onze' Suzette).
Nee, ons is in eerste plaats om gebed gevraagd.

Het ontbreekt Serge niet aan enthousiasme. Hij heeft waar wij allemaal bij waren niet alleen bevestigd dat hij zich door God geroepen voelt. Hij maakte ons ook getuige van zijn enthousiasme en zijn hart voor Geuzenveld-Slotermeer. Het vuur spatte eraf: hij wil heel graag het goede nieuws voor de mensen deze wijk. Ik kreeg het gevoel dat hij daar nog een hele poos over door had kunnen gaan. Hij vergat dan ook bijna 'amen' te zeggen.

Maar het is geen geringe opdracht. Moet je met sommige autochtone Nederlanders tegenwoordig vaak al een hele kloof overbruggen om te ze te bereiken met het evangelie. Bij Nederlanders van allochtone afkomst speelt het verschil in cultuur ook nog eens mee. Onoverbrugbaar lijkt het. En toch, ook Paulus vertrok naar andere culturen en via hem kwam het evangelie toch aan. Niet omdat hij zo begaafd was, dat hij zelfverzekerd kon zijn. Maar omdat 'alleen de Geest alle talen kent' en iedere kloof kan overbruggen. Ook hij had het nodig dat de Geest van de Heer Zelf bruggen slaat en hij riep daarom zijn 'partners' op voor hem te blijven bidden.
Bid ook voor mij, dat mij de juiste woorden gegeven worden wanneer ik verkondig, zodat ik met vrijmoedigheid het mysterie mag openbaren van het evangelie (Eph 6:19 NBV)

Zo hebben wij vanaf zondag de eervolle taak de gebedspartners van Serge en Mieke te zijn.

Kijker ziet veel!

2009-09-24T18:00:00.002+02:00

Hebben we ineens een meekijker in ons midden!
Maar ik geloof dat we daar niet van hoeven te schrikken. Hij is er één van ons (wie zou dát nou zijn?) en we hebben ook helemaal niets te verbergen. Dus laat hij maar komen kijken.

't Is nog niet zo eenvoudig om het Avondmaal aan kinderen uit te leggen, zelfs niet als je er van te voren goed over nadenkt. Dat had hij goed gezien, die Kijker. Niet omdat de symboliek zo moeilijk is, maar omdat aan kleine kinderen nog maar moeilijk duidelijk te maken is dat onze Heer Jezus voor onze zonden moest sterven. Dat onze zonde zo diep gaat en dat er zoveel voor nodig is, wil er bij ons, volwassenen, nog maar nauwelijks in. Voor kinderoren klinkt het bijna wreed. Dan merk je dat zulke kinderen nog wel heel klein zijn voor de centrale gedachte van het Avondmaal. En dat is ook een begin van een antwoord op de laatste vraag van Kijker: 'Mogen kinderen meedoen, nu het hen is uitgelegd?' Kun je ze eigenlijk wel mee laten doen aan een maaltijd waarvan je ze de symboliek nog niet echt kunt uitleggen?

Dat was overigens helemaal niet de bedoeling van deze 'demonstratie', op dat punt ziet kijker echt te veel. We wilden als kerkenraad de kinderen alleen maar eens wat meer betrekken bij het Avondmaal, dat zich doorgaans op grote afstand van hen afspeelt. Dat is het nadeel van 'aan tafel gaan', de kinderen zien het allemaal van ver, áls ze tenminste nog in de kerkzaal zitten.

Bij ons gingen vroeger het brood en de beker door de rijen. Spannend vond ik dat! De ouderlingen waren voor de gelegenheid helemaal in het zwart en liepen op glimmend gepoetste schoenen. Met krakende stappen kwamen ze naar de rij waar je zat. Plechtig gaf een ouderling het bord aan mij die op het hoekje van de bank zat. Ik mocht het dan -eerbiedig- doorgeven aan mijn moeder naast me. En zo zat ik boven op het Avondmaal: het bord mocht ik vastpakken, het brood kon ik ruiken. En dat ging al net zo met de beker wijn.
Na het Avondmaal had ik het overweldigende gevoel dat ik er vlakbij geweest was. En dat was ook zo natuurlijk. Nee, Avondmaalsdiensten waren veel spannender dan de andere diensten.

Gek eigenlijk, dat er voor je gevoel zo'n magie om dat brood en die wijn kan komen te hangen. Dat is al héél oud. De woorden van de toverspreuk 'hokus, pokus' zijn zeer waarschijnlijk een verbastering van hoc est corpus meum (dit is mijn lichaam), de woorden waarmee de hostie (het brood) tijdens de Eucharistie (de Rooms Katholieke benaming voor het Avondmaal) werd gewijd. Dat was ook magisch: want in de Roomse overtuiging veranderde de hostie op dat moment in het lichaam van Christus. Een hostie werd daarna dan ook vereerd.
Na de Reformatie namen de ge-reformeerden daar afstand van. Hoewel ook zij van overtuiging dat er iets bijzonders bij het Avondmaal gebeurd (de Geest van God sterkt ons geloof er mee), brood blijft toch echt gewoon brood en wijn gewoon wijn. Vandaar ook de oproep voorafgaande aan het Avondmaal via de tekenen van brood en wijn (de harten omhoog!) onze harten te richten op de Heer Jezus Christus in de hemel.

En als dat zo is, mag zo'n kleintje best een hapje van het brood proeven.

Bergbeklimmen

2009-09-18T11:02:00.003+02:00

Afgelopen dinsdag deden we de enquête over het bijbellezen in het klein nog eens over. Niet bewust, maar achteraf realiseer ik me nu dat dit wel zo was.
Alle catechisanten uit die groep hadden het eigenlijk best wel moeilijk met de Bijbel. Niet met God! Ze willen graag contact met Hem. Maar rechtstreeks via de Bijbel lukt dat niet zo.
Dus luistert de één naar favoriete christelijke muziek, gebruiken anderen een dagboek en probeert weer een ander het zondags uit een preek te halen.

Dat zijn zo ongeveer ook de antwoorden op de derde enquêtevraag. Ruim een kwart vindt de Bijbel maar moeilijk te begrijpen en net zoveel luisteren liever naar een preek. Als je dat koppelt aan de eerste twee vragen, dan krijg je de indruk dat veel mensen (70%) dan nog wel trouw dagelijks bijbellezen, maar omdat de bijbel voor de meesten zo moeilijk toegankelijk is, kan het hen volgens mij in die vijf tot tien minuten per keer nooit echt lukken om de boodschap van God er voor zichzelf uit te halen. Zo blijft het bijbellezen een nogal vruchteloze bezigheid.
Bron van veel frustratie.

Nu laten de uitkomsten ook wel andere conclusies toe (maar liefst 70% leest élke dag in de Bijbel!).
Toch heb ik het idee dat ik er niet zover naast zit (anders maken jullie me dat wel duidelijk). De bespreking in de kringen afgelopen zondag, zat ook in die sfeer. Bijbellezen is in de praktijk ons 'zorgenkindje'. We zijn er niet tevreden over en beslist niet gerust op. Heel wat mensen hebben al een hele historie van allerlei pogingen om 'er iets aan te doen' achter de rug. Maar de echte oplossing hebben ze nog steeds niet gevonden.

Er ontstaat zo maar een sfeer van moedeloosheid: 'Ja,wat doe je eraan? Het is nu eenmaal zo!"
De jongeren die ik sprak waren doortastender: zij proberen het niet eens meer rechtstreeks via de Bijbel, maar zoeken andere wegen.
Eeuwig jammer vind ik dat! Natuurlijk in de eerste plaats omdat onze God ons zoveel te zeggen heeft, maar nog meer omdat ik ook van heel goede ervaringen met het bijbellezen weet. Van die gouden momenten waarop je ineens ontdekt: 'dat gaat over mij!' Of waarop je de weg die de Heer Jezus je wijst ineens glashelder voor je ziet: de ervaring dat God je rechtstreeks aanspreekt, sterker aanráákt. Ik denk dat er onder jullie ook best mensen zijn met zulke gouden ervaringen. Die zou ik wel eens willen lezen!

Mensen verlies de moed niet! We hebben soms het idee dat we eerst ons hele leven moeten veranderen, voordat er ruimte voor rustig bijbellezen komt. Maar het begint vaak met heel kleine veranderingen.
We hoeven niet allemaal andere dingen doen -dat lukt ons ook niet zomaar- maar we kunnen de dingen die we doen wel anders doen. Kleine veranderingen kunnen al grote gevolgen hebben.
En laat de moeite je niet afschrikken. Moeite wordt heel vaak beloond, dat weten we uit ervaring.
Een berg beklim je ook niet in één, grote, stap, maar in een heleboel kleine, inspannende, stapjes. Pas aan het slot ligt er een schitterend vérgezicht op je te wachten: de moeite méér dan waard.
En als we elkaar helpen wordt de kans dat we de top halen alleen maar groter.

We hebben een Vader in de hemel, die ondanks alles, contact met ons zoekt. Want Hij heeft ons lief.
Daarom ben ik er van overtuigd dat er nog een heel stel prachtige vérgezichten op ons liggen te wachten.

Trendvolgers?

2009-09-10T16:30:00.004+02:00

Jaren geleden las ik een onderzoek van een gereformeerde socioloog over echtscheiding onder christenen. In Nederland was echtscheiding sinds 1971 veel gemakkelijker geworden, doordat er nieuw artikel over in het Burgerlijk Wetboek kwam. Het gevolg was ineens een enorme stijging van het aantal scheidingen. Het onderzoek maakte duidelijk dat die stijging in christelijke kring eerst uitbleef, maar tien jaar daarna tot hetzelfde percentage gestegen was. Conclusie: christenen zijn op dit terrein trendvolgers.

Daar moest ik weer aan denken, toen ik ds. Jan van Langevelde afgelopen vrijdag op een symposium van de Evangelische Alliantie over conflicthantering hoorde zeggen: "Het omgaan met conflicten is geen toevallig bijproduct van het predikantschap maar er een wezenlijk onderdeel van." Die uitspraak maakte diepe indruk op me, want in feite zei hij dat het christelijk geloof niet zoveel invloed op het gedrag van de gelovigen heeft. Ondanks dat onze Heer ons duidelijk maakt, dat de vredestichters de gelukkigen zijn en wij via de apostel Paulus leren dat liefde, vrede, zachtmoedigheid en zelfbeheersing tot de vruchten van de Geest behoren. Vruchten die je dan toch in een christenleven mag verwachten. Als Van Langevelde zo structureel met conflicten onder christenen te maken heeft -en hij bleek niet de enige te zijn op dat symposium-, blijven die vruchten kennelijk uit. En wat zegt dit dan over ons?

Natuurlijk, dat niets menselijks ons gelovigen vreemd is! Jawel, wij hebben verlossing nodig.
Onze Heer Jezus Christus is niet voor niets gestorven. Maar toch zou ik van verloste gelovigen verwachten dat er een verschil te zien is. Maar ik krijg de indruk dat dit nog al eens helemaal niet zichtbaar is. Mooie woorden, maar verder maakt het niet zoveel uit.
Hebben de trends in onze samenleving een veel grotere invloed op ons, dan de woorden van onze Heer en zijn apostelen? Dus wanneer de stichting SIRE in 2005 een campagne begint over 'het kortje lontje' van veel te veel mensen in 'ons landje', kun je verwachten dat dit ook een groot probleem wordt voor christenen onderling. En dat de Evangelische Alliantie op een goed bezocht symposium over conflicthantering mag rekenen. Dat was het wel!

Je vraagt je af, wat gaat er fout?
Dringen de woorden van onze Heer Jezus eigenlijk niet goed tot ons door?
We zouden toch volgers van de door Hem ingezette trend moeten zijn?

Wie spreekt je aan?

2009-09-01T17:07:00.007+02:00

Al langer kun je horen dat er minder gelezen wordt dan vroeger.
Logisch natuurlijk, het aanbod is nogal gegroeid! Een beetje sterk uitgedrukt: was je vroeger blij dat je iets te lezen had, nu is het allang al niet meer bij te benen. Elke dag spoelt er een wagonlading informatie over je heen. Je hebt geen keus dan er een keus uit te maken! Alles weten is eenvoudig onmogelijk.
Daar komt nog eens bij dat deze informatie op allerlei manieren bij je komt. Vaak kun je door heel wat minder inspanning dan door te lezen aan je informatie komen: luisteren of kijken bijvoorbeeld.
Reclamemakers zijn er ontzettend bedreven in geworden om je in soms minder dan een halve minuut een boodschap te brengen. Korte, vaak grappige en heldere boodschappen. Je weet in een oogwenk waar je aan toe bent.

Ik hoor van mensen die nauwelijks nog lezen. Voor mensen die lezen als hobby hebben is dat misschien moeilijk te begrijpen, maar ik kan me wel voorstellen dat mensen die veel moeite moeten doen om te lezen, liever op een andere manier aan hun informatie komen. Dat kán nu ook. En ook kan ik me voorstellen dat we met zijn allen -nu het niet meer zo hoeft- minder moeite doen om lezend aan onze kennis te komen. Onze leesconditie is waarschijnlijk flink slechter geworden.

Maar voor een christen kunnen daar nare gevolgen aan zitten. Laat onze God er nu net voor gekozen hebben om ons via een boek aan te spreken. Als je dan niet meer (veel) leest, of dat niet meer zo lang volhoudt: hoe kan God je dán aanspreken?
Daar komt nog eens bij dat dit boek oorspronkelijk geschreven is in een andere tijd en vanuit een andere cultuur en voor ons -zelfs in een goede Nederlandse vertaling- helemaal niet zo toegankelijk is. Je moet er nog al wat moeite voor doen. Ik krijg de indruk dat dit voor een hele groep christenen niet meer zo vanzelf spreekt als vroeger. Gelovigen lezen minder of soms zelfs helemaal niet meer voor zichzelf uit de Bijbel. Maar dan nog eens de vraag: Hoe kan God je dán aanspreken?

Goed er zijn andere manieren om de boodschap van de Bijbel te horen: 's zondags in een kerkdienst of via wat andere mensen er op een wat begrijpelijker manier over vertellen, maar feit is dat je de Heer heel wat minder rechtstreeks tot je laat spreken. En als je niet meer zo met Hem in gesprek bent, wie is er dan met je in gesprek?
In ieder geval kun je zeggen dat diegene waar je het meest naar luistert waarschijnlijk ook de meeste invloed op je heeft. En wie is dat dan in ons geval?

Deze vraag, Wie spreekt je aan?, is het uitgangspunt van ons jaarthema. Welke plaats heeft de bijbel in ons geloofsleven, welk plaats zou de bijbel moeten hebben en wat kun je doen om het contact met God niet kwijt te raken? Op zondag 13 september, maken we een begin met dit thema.

In de aanloop op de startzondag zou ik graag een beeld krijgen van jullie omgaan met de bijbel.
Daarom zou ik het zéér op prijs stellen als jullie de enquête op het themablog zouden willen invullen.

In gesprek over de preek

2009-08-27T17:46:00.007+02:00

De afgelopen weken ben ik op het prekenblog met meerdere gemeenteleden in gesprek geraakt over 'het toekeren van de andere wang'. Dat zit een heel aantal van hen niet lekker. In de poll kun je dat ook terugzien: het merendeel van de stemmers vindt het niet reëel om dát je kinderen te leren.
Toegegeven: wat de Heer Jezus hier vraagt staat op gespannen voet met onze (niet zelden bittere) realiteit. Toch denk ik dat er belangrijke redenen zijn om dit gebod niet op te geven en ons aan te passen aan deze realiteit. Maar daarover meer in mijn laatste reactie op het prekenblog.

Fijn dat we zo in gesprek zijn geraakt! Dat is één van de redenen voor dit prekenblog. Want het is moeilijk te preken zonder reacties. Dat heb ik altijd al gevonden en dat ervaar ik nog steeds. Hoe moet ik anders te weten komen hoe het is overgekomen en welke vragen het bij mijn luisteraars losmaakt? Dat is niet alleen een persoonlijke behoefte van me, maar ook noodzaak. Het is immers ook mijn taak de boodschap bij jullie te brengen. En dat kan ik alleen maar verbeteren door van jullie regelmatig te horen of die ook bij jullie aankomt.

Ik hoor wel eens van mensen, die hier moeite mee hebben. Zij hebben de indruk dat een dominee die reacties wil gebruiken om zijn boodschap aan zijn luisteraars aan te passen.
Nou ik kan ze gerust stellen, als ik dat zou willen, hou ik op termijn geen boodschap meer over natuurlijk. Want wat mensen willen horen weten ze zelf wel.

Nee, het is mijn opdracht en ook mijn wens Gods boodschap bij mijn luisteraars te brengen. Maar die boodschap moet wél bij jullie aankomen. En dat is niet alleen, maar óók mijn verantwoordelijkheid. En daarin neem ik een voorbeeld aan de apostel Paulus, die er de tijd voor nam om eerst eens een hele tijd door Athene te wandelen en zo een indruk te kreeg van zijn latere luisteraars (lees verder Han. 17).
Om rekening te houden met wat ik van mijn luisteraars te weten kom is net zo logisch als dat ik moet proberen om duidelijk en verstaanbaar Nederlands te gebruiken.

Daarom hoop ik op regelmatige reacties van jullie kant. Dat kan mondeling, via de site of via email. En weet dat ik dit niet alleen fijn vind, ik heb ze echt nodig om mijn werk beter te kunnen doen.
Trouwens, als er mensen zijn die mee willen werken aan een preekreactie groep dan verneem ik dat ook graag.
Zo, dan wacht ik nu maar af.

Alle tijd?

2009-08-13T11:46:00.005+02:00

Gisteren waren mijn ouders op de dag af vijftig jaar getrouwd.
Dat is een hele tijd en natuurlijk hebben we met elkaar feest gevierd. Een feest waarop je samen dankbaar bent voor de tijd die we kregen, en dankbaar dat je elkaar nog hebt.
'Nog hebt'..., ja. Want ik kan me heel wat momenten uit die afgelopen periode herinneren dat we niet gedacht zouden hebben dat we dit jubileum ooit zouden meemaken. Wonderlijk dat het dan toch zover gekomen is.

'Nog hebt'...want toch was een groot deel van de familie er gisteren al niet meer bij: zij leven al niet meer. Zij treden alleen nog op op de foto's die we elkaar laten zien. En regelmatig moet de jongeren zelfs uitgelegd worden 'wie dat ook al weer was'.

Die nadrukkelijke afwezigheid van veel familieleden, schept om het feest heen een merkwaardige sfeer van herdenking. Dat maakt van zo'n jubileum een heel ander feest dan het feest waar je aan terugdenkt: de zorgeloze uitbundigheid van een bruiloft. Bijna iedereen is op de één of andere manier ook met het verstrijken van de tijd bezig.

Mijn dochter Hilde en ik zijn avonden drukgeweest met een fotopresentatie. Op de wat grauw geworden foto's van de bruiloft in 1959 zien we allerlei mensen die we niet of nauwelijks kennen en die toch met onze ouders verbonden zijn. En onwillekeurig vraag je je af hoe zij het feest van toen beleefd hebben. Hoe hebben zij het gevierd? Waar hebben zij de vinger bij gelegd?
Maar ook zie je en geniet je van de dierbaren die je wel heel goed meent te kennen. Maar ze zijn hier (nog) zo anders. Als je een beetje door de mode van toen heenkijkt, stralen je ouders van de foto af, als jongeren op een hyvespagina. Met hun broers en zussen zijn zij de nieuwe generatie van die tijd. Ze gaan energiek op weg, vol verwachting van wat er komt en vast ook vol plannen. Maar gisteren was een groot deel van die generatie er al niet meer bij. En je vraagt je af: wat is er van hun plannen terechtgekomen?

En je kunt er zelf niet buiten blijven. Want even verderop kom je zelf ook in de fotoserie voor. En hoe graag je ook van jezelf wilt denken dat je dan wel geen jongere meer bent, maar dan in toch ieder geval een 'oudere jongere', als je de foto's ziet moet je toegeven dat je de nadruk op 'oudere' moet leggen. Je wordt meegezogen in dezelfde stroom waarin ook je ouders meedobberen en je moet toegeven dat er over jou ook al een hele serie te maken is. Zelfs onze kinderen zijn al niet meer wie ze ooit waren... Sommige foto's tonen een tijd die definitief voorbij is.

Nu, een dag later, blijft het overweldigende besef dat we niet 'alle tijd' hebben, zoals ik lang gedacht heb. Zelfs vijftig jaren zijn best te overzien.

De tijd vliegt...en er is zomaar veel voorbij.

Hoog tijd om goed na te denken over wat je belangrijk vindt,
voor je het weet heb je er geen tijd meer voor.

Missionaire schuldbelijdenis!

2009-06-30T15:21:00.015+02:00

Gisteravond is ons nieuwe Missionair Team voor het eerst bijeengekomen.
Onze hagelnieuwe missionair-ouderling Kees van de Mark opende de avond met een 'missionaire schuldbelijdenis'. Hij constateerde bij zichzelf twee hindernissen die hem beletten om zelf missionair te kunnen zijn: "1. Ik heb eigenlijk alleen maar christelijke vrienden en kennissen" en "2. Mijn levensstijl is niet zo verschillend van die van mijn niet-gelovige 'buren', dat dit bij hen vragen oproept". Dit zei hij naar aanleiding van een tekst uit 1 Pet 3:
Vraagt iemand u waarop de hoop die in u leeft gebaseerd is, wees dan steeds bereid om u te verantwoorden. 16 Doe dat dan vooral zachtmoedig en met respect, houd uw geweten zuiver; dan zullen de mensen die zich honend over uw goede, christelijke levenswandel uitlaten, zich schamen over hun laster (15-16).
Maar ja, als je levensstijl geen vragen oproept, waarvoor zul je je dan verantwoorden? Toen we de kring rond gingen, bleek dat Kees niet de enige was wiens geweten knaagde, zonder uitzondering hadden we er allemaal last van. Ja, en hoe zul je missionair zijn als je maar heel weinig niet-gelovigen ontmoet en er dan ook nog eens weinig te praten valt?

Maar het feit dat je dit aan elkaar belijdt, betekent nog niet dat je het daarmee ook snel kunt veranderen. Hoe doe je dan dan? Om je nu zo ineens in het uitgaansleven te storten, is voor de meesten van ons ook geen reële mogelijkheid!
De vraag blijft je bijten en vreet zich dieper naar binnen. "Hoe komt het toch dat het leven van ons christenen zo los is komen te staan van dat van niet-christenen?" Waarom solliciteert een christen-docent niet vol overtuiging naar een baan in het openbaar onderwijs? Daar maak je toch meeste verschil! Verleden week (20 juni!) luisterde ik in een aflevering van het EO-radioprogramma 'Kerk in beweging' naar Clara Keus-Spaans, die vijftig jaar leidster op een zondagsschool is geweest. Zij begon met meer dan 800 christelijke kindertjes per zondag. Dat komt niet meer voor, veel van die kindertjes zijn uit de kerk vertrokken en hún kinderen komen niet meer. Clara liet zich niet ontmoedigen, inmiddels geeft ze les op verscheidene zwarte basisscholen in de Haagse binnenstad. Om dat te mogen doen moet ze ook Islamitische- en Joodse- religieuze verhalen vertellen. Iedere week is er een ander geloof aan de beurt. Op de vraag of ze het daar niet moeilijk mee heeft, zegt : "jawel soms wel, maar als ik het niet zou doen, zouden deze kinderen nooit iets over de Heer Jezus horen." Tja, dat is een heel andere manier van zien. (klik hier voor het radioprogramma)

We kwamen gisteren tot de conclusie dat we nog een lange weg hebben te gaan. Voordat we naar binnenstappen in het leven van niet-gelovige medemensen, mogen we ons zelf wel eerst gaan bezinnen op ons eigen 'gelovige' leven. Dat gaan het Missionair Team (MT) het komende seizoen dan ook doen En in de vakantie heb ik gelukkig de gelegenheid om me daar alvast mee te beginnen.

Uitnodiging tot therapie?

2009-06-25T21:21:00.007+02:00

Zonet heb ik het boek 'De Uitnodiging' voor de tweede keer uitgelezen. Dat vond ik nodig, want bij alle verrassing, is er ook vervreemding. Die hoor je ook terug in de reacties van een groep christenen.
Hoewel ik hun kritiek niet op alle punten deel (zie mijn vorige bericht), blijf ik toch ook haken bij bepaalde gedeelten.

Het mooie van het boek is dat alles goed lijkt te komen. Het vermoorde dochtertje Missy is veilig geborgen in Jezus' nabijheid. En niet alleen Missy is daar, maar ook de vader van Mack die hem in zijn jeugd verschrikkelijk mishandelde. Het komt tot een indrukwekkende verzoening tussen hem en Mack op 'het feest der lichten' (p. 234) Ja, op een bepaalde manier is zelfs de moordenaar van Missy aanwezig in de gesprekken tussen 'papa' en Mack.
God wil dat Mack hem vergeeft. "Maar deze man..." protesteert Mack. "Hij is ook mijn zoon. Ik wil hem verlossen", antwoordt God: "in Jezus heb ik alle mensen hun zonde tegen mij vergeven, maar slechts een aantal kiest voor een relatie met mij, (...) Wanneer je ervoor kiest om de ander te vergeven, houd je pas echt van hem." Mack werpt tegen: "Ik houd niet van hem!" (...) God reageert: "Maar ik wel, Mack, niet vanwege wat er van hem geworden is, maar vanwege het gebroken kind dat zo verworden is door pijn. (...) Als je iemand vergeeft spreek je die persoon vrij van veroordeling..." Die vergeving is dan de kracht waardoor het tot verzoening kan komen, lezen we even eerder (p. 257). In een interview beroept de auteur zich daarvoor op 2 Cor 5,19:
Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend: hij heeft de wereld haar overtredingen niet aangerekend. Het lijkt alsof hij zegt: God zal zich met iedereen verzoenen en in zijn voetspoor zullen wij dat ook.

Zo'n 'happy end' sluit, denk ik, direct aan op een diepgevoelde wens van ons allemaal. We willen graag dat het allemaal goed komt. Goed op een manier alsof het nooit gebeurd was. En op een voor ons onbegrijpelijke manier zal God het ook goed maken voor allen die in Christus geloven. Hij belooft immers dat Hij alle tranen uit hun ogen zal wissen (Open. 7,17, 21,4). Maar dat doet Hij niet met voorbijgaan aan het kwaad. Daarvoor is het kwaad te kwaad en helaas niet zelden bewust gewild. Bij Young krijg je de indruk dat het kwaad een soort vreemde afwijking is waarvan iedereen vroeger of later genezen wordt. Maar hoe verknipt mensen op deze wereld ook kunnen zijn, en hoe -daarvan ben ik overtuigd- God ook met alle omstandigheden rekening kan (Hij kent ze echt!) en zál houden, er zijn ook mensen die bewust kiezen voor het kwaad, en als zij daaraan vasthouden gaan ze met dat kwaad ten onder (1 Cor. 6,10). Mensen houden hun eigen verantwoordelijkheid en moeten zich zoals Paulus in het vervolg van 2 Cor schrijft ook 'met God laten verzoenen' (5,20)

Zoals Young het beschrijft komt het mij vreemd, onbevredigend, ja haast wreed voor.
De bittere realiteit van het kwaad is op een vreemde manier afwezig in het tweede deel van het verhaal. Het wordt wel verzoend maar niet bestraft. Missy en Mack worden door de kwalijke effecten ervan heen geholpen, maar er wordt hun geen recht gedaan, zo lijkt het. Want God heeft de wereld in zijn geheel met zich verzoend. En die verzoening lijkt hoe dan ook en bij wie dan ook tot vergeving te leiden. En nu beweegt God Mack om bij voorbaat dezelfde weg te volgen nog zodat het ook voor tussen hem en de moordenaar tot vergeving en verzoening kan komen. Nog voordat de moordenaar het vraagt, moet hij hem vergeven. Dat komt op mij bijna wreed over. O ja, ook bij Young blijft het oordeel, maar waar blijft de straf?

Ik beschouw mezelf als een gelukkig mens. Er is veel waarvoor ik dankbaar kan zijn. Maar ook ik heb -zoals velen- dingen meegemaakt die mensen me hebben aangedaan. Ze deden me kwaad dat soms diepe littekens in mijn ziel heeft gekerfd. Die mensen zullen me daarvoor -zover ik het kan overzien- nooit om vergeving vragen, want zij staan in 'hun recht'. Mijn Heer leert me geen wraak te nemen en geen wraakgevoelens te koesteren, want de vergelding komt alleen Hem toe (Rom. 12,19). Ik doe mijn best om Hem daarin te volgen. Een toekomst waarin mensen lijden onder straf van God is voor geen wens en geeft me ook geen voldoening. God is genadiger dan ik en toch kan Hij óók rechtvaardig zijn. Tegelijk! Ik heb wel het vertrouwen dat Hij me geen therapie aanbiedt om het kwaad een plaats te geven, maar dat Hij me werkelijk recht zal doen, door het kwaad kwaad te laten en het dan voor altijd weg te doen.

Natuurlijk Young schreef een roman en geen dogmatiek. Maar op dit punt laat zijn verbeelding me onvoldaan achter. Als het om de macht van het kwaad gaat, spreekt het boek 'De grote scheiding' van C.S. Lewis méér tot mijn verbeelding.

Ruzie rond 'De Hut'

2009-06-17T11:19:00.013+02:00

Het boek van W.Paul Young, 'The Shack' (de Hut), in het Nederlands vertaald als 'De Uitnodiging', roept sterke, tegengestelde, reacties op. Zo enthousiast als de éné groep lezers over het boek is, zo ongelukkig zijn anderen er mee. De eersten geven het boek aan al hun vrienden en kennissen met de dringende oproep dit boek 'beslist' te lezen, de laatsten zien het als vergif en zouden het boek het liefst op een lijst met verboden boeken zetten. In de VS werd van sommige kansels zelfs nadrukkelijk opgeroepen het boek niet te lezen. Toch komen deze uiteenlopende reacties vanuit een groep mensen die onderling zeer verbonden zijn in hun christelijk geloof. Hoe kan dit?

Een deel van de bezwaren heeft te maken met het beeld dat Young van God schetst. God de Vader toont zich als een zorgzame Afro-Amerikaanse moeder (maar ook als een adembenemend indrukwekkende, vrouwelijke rechter, en verderop als een wat oudere vader), de Heer Jezus als een Joodse timmerman in werkkleding en de Heilige Geest als een ranke, bewegelijke Aziatische vrouw. Er zijn lezers die er sowieso moeite mee hebben dat God op deze manier in een fictieverhaal meespeelt. Je krijgt de indruk dat ze vinden dat je helemaal geen afbeelding van God mag maken. God is immers 'Geest' en 'niemand heeft Hem ooit gezien' (Joh. 1,18). Young had -uit eerbied voor God- deze grens niet over mogen gaan. M.i. merkt Young terecht op dat God Zichzelf ook in bepaalde gedaanten toont in de Bijbel, ondanks dat Hij Geest is. Denk aan de 'drie mannen' die bij Abraham op bezoek komen (Gen.18), aan in welke gedaante Hij Jesaja 'zelf' roept vanuit de tempel (Jes. 6) en hoe zich vervolgens weer in een niet te vatten gestalte aan Ezechiël toont (Ez. 1). Young heeft niet de bedoeling om God in een beeld te vangen. Hij wil juist laten zien hoe God zich in zijn grootse zorgzaamheid op een bij Mack passende manier kan tonen. In zijn jeugd mishandeld door zijn vader, liep die met een enorm trauma tegenover 'vaders' rond. Young beschrijft een God die zorgzaam en invoelend het trauma van Mack omzeilt.

Anderen vinden dat je dan wel beelden voor God kunt gebruiken, maar dat de beelden die Young voor God gebruikt niet passend zijn. Je kunt alleen beelden gebruiken die in de bijbel voor Hem gebruikt worden. Die Afro-Amerikaanse moeder wordt als heel ongepast beleefd. Waarom, vraag ik me af? Wie bepaalt wat passende beelden voor God zijn? Is de 'Oude van dagen' van Daniel (Dan. 7,9) passender voor God dan die Afro-Amerikaanse moeder? Maar waar komt dat gevoel vandaan? Vanuit onze eerbied voor de Bijbel of hebben veel mensen heel diep in hun hart toch een beeld van God (bijv. een oude, wijze, blanke man)? Dat beeld is dan volgens hun eigen standaard wél passend voor God. Maar dan is het heel interessant wat er hier gebeurt, en brengt Young met zijn beelden voor God onze eigen innerlijke beelden aan het licht. Beelden die volgens de boodschap van de Bijbel net zo min passend voor God zouden moeten zijn. Want ook oude, blanke, mannen zijn zondig. God tóónt zich aan ons, zonder zo te zijn. Zo nodigt Young je uit om op een fundamentele manier over je beeld van God in gesprek te gaan. Wat denk je van God en waarom denk je dat? En dat is ook zijn bedoeling, zoals je hieronder in een interview kunt zien.

Nee, de moeite zit, wat mij betreft, niet in de gebruikte beelden. Maar daarover een volgende keer meer.

Een mooi interview is ook dat met de Australische 'Open House' presentator Sheridan Voysey, zie: http://www.youtube.com/watch?v=vJ-JefsV7oI

Preken op Internet

2009-06-15T14:28:00.002+02:00

Vanaf vandaag kunnen jullie mijn preken nalezen op Internet.
Zie hiernaast de link: "Preken van Wieb'. Op de pagina zelf is er een mogelijkheid om te reageren. De reacties verschijnen op de pagina, zodat iedereen kan meelezen.
Een persoonlijker reactie kan ook! Reageer kan dan via het emailadres dat in in het 'Profiel' staat.
Reacties worden op prijs gesteld

Oproep: vrienden en geloof

2009-06-09T08:39:00.008+02:00

Vanmorgen ben ik begonnen aan de laatste voorbereidingen van de jeugddienst a.s. zondagavond. Het thema is een vraag: 'Wat voor vriend wil je zijn?'

Ben je een vage vriend die het graag leuk houdt met zijn 'vrienden' of ben je échte vriend, die ook écht om zijn vrienden geeft?

Want, stel dat je vriend niet gelooft, práát je daar dan wel eens met hem over? Of heb je het daar gewoon nooit over. Waarom niet? Er hangt toch heel wat van geloven af?

Ik verkeer in de veronderstelling dat gelovige vrienden niet of nauwelijks met hun ongelovige vrienden over 'geloof' praten. Klopt dat? Of zit ik er helemaal naast.

Zou je me eens willen zeggen hoe dat bij jou gaat? Dan weet ik zondag hoe het echt zit en loop ik maar niet van alles te beweren.
Je mag je reactie op mijn Blog achterlaten, maar me ook een mailtje sturen (als je het liever wat persoonlijker houdt). Als je het heel kort wil houden, vul dan de poll hiernaast in. Ik ben ontzettend benieuwd naar jullie reacties. Ik zal je niet met naam en toenaam in mijn verhaal noemen :-)

P.S. Voor vriend mag je ook 'vriendin' lezen

P.P.S. Ouders als jullie dit berichtje lezen zouden jullie de kinderen (of die van jullie buren) er dan op willen attenderen?

Uitnodiging tot gesprek

2009-06-03T09:45:00.006+02:00

In de weken voor Pinksteren heb ik een opmerkelijk boek gelezen: 'De uitnodiging' geschreven door de in Amerika wonende Canadees W.Paul Young. Het is in rap tempo een bekend boek aan het worden. In Amerika heeft het nummer 1 gestaan op de bestsellerslijst van de New York Times en er zijn onder zijn Engelse titel "The Shack" inmiddels miljoenen exemplaren van verkocht. Het is een boek dat je op je verjaardag van vrienden krijgt met de opdracht: "dit móet je eens lezen". Zo is het mij ook vergaan.

Het boek zuigt je naar binnen in een bloedstollend verhaal. Hoofdpersoon Mackenzy Allen Phillips is een vijftiger, man van Nan en vader van vier kinderen. Hij leeft met het Grote Verdriet: vier jaren geleden is zijn jongste dochter 'Missy' op een gruwelijke manier vermoord. Zijn vrouw en hij proberen beiden op de één of andere manier met dit verdriet te leven. Nan slaagt er in troost te vinden bij God. Mack eigenlijk niet, hij kan zich niet aan de bitterheid ontworstelen die er in hem is gaan groeien. Op een dag vindt Mack in zijn brievenbus een brief met een uitnodiging: "Kom naar de hut", ondertekend met 'Papa'. Alleen Mack weet dat dit de naam is waarmee Nan God aanspreekt. De hut ('The Shack) is de plaats ,ergens midden in de wildernis, waar zijn dochtertje vermoord is. Na lang aarzelen besluit Mack te gaan en heeft daar inderdaad een ontmoeting met de drie personen van God. In lange gesprekken met Papa, Jezus en Sarayu (Indisch voor 'verrassende wind') komt hij tot verzoening met God en zelfs met het Grote Verdriet.

Toen ik de aankondingen van het boek las, voelde ik tegenzin om het te gaan lezen. Dat had maken met de manier waarop de personen van God worden uitgebeeld. Bijv. God de Vader, als Papa, een Afroamerikaanse moeder, die tussen de gesprekken door de hele dag staat te koken en te bakken voor Mack. Het gaf me het idee dat de schrijver probeert het bijbelse beeld van God te veranderen in een politiek correcte persoon die voor iedereen te aanvaarden is. Daar zit ik niet zo op te wachten.

Maar heel wat oprechte christenen om me heen bleken daar helemaal geen last van te hebben.
Daarom ben ik het toch maar gaan lezen. En inderdaad bij het lezen vallen die bezwaren helemaal weg. De schrijver heeft beslist niet de bedoeling om God op de één of andere manier acceptabeler te maken. Maar hij beschrijft God, die omwille van de relatie met Mack, zich op een heel andere wijze aan hem toont, dan hij verwacht zou hebben. De schrijver probeert niet af te rekenen met de bijbelse beelden van God, maar probeert je bewust te maken van de verrassende grootheid van God, die vér boven ons voorstellingsvermogen uit gaat. En dus ook vér boven onze godsbeelden, die wij natuurlijk ook hebben.
En dat maakt het niet alleen een spannend, maar ook een verrassend en verrijkend boek.
Ook als je het niet overal mee eens bent - en dat ben ik niet- is het een uitnodiging tot een diepgaand gesprek over je relatie met God.

Bedankt!

2009-05-27T18:03:00.000+02:00

Het is een goed moment weer eens wat te schrijven.
Het kerkelijk seizoen is bijna voorbij en toch gaan we een nieuwe periode in. Een tijd waarin ik voorlopig nog geen nieuwe collega-predikant kan begroeten. Mouissie heeft bedankt voor onze mooie gemeente!
Ergens hadden we dat niet meer verwacht. We waren elkaar -voor ons gevoel- al zó dicht genaderd. De roep uit Rotterdam bleek toch sterker. We hebben ons aan de leiding van onze Heer toevertrouwd. En dan is het dus goed zo.

We moeten ons geen zorgen maken, leert Hij ons. Maar intussen kijken we toch wel met enige zorg naar ons gemeenteleven. Na het vertrek van Joop hebben we geprobeerd de gevolgen van zijn vertrek wat te bestrijden met 'noodverbanden'. Maar nu het waarschijnlijk allemaal wat langer gaat duren, zitten die 'verbanden' niet zo lekker meer. Temeer omdat er door ziekte in de gemeente meer dan genoeg te doen is. We zijn er over aan het nadenken hoe we het één ander wat voor een langere periode kunnen regelen.

Intussen zijn we heel blij met wat jullie allemaal doen.
De afgelopen maanden hebben we intensief gezocht naar vervangers voor de vertrekkende ouderlingen, diakenen en pastoraal werkers en dan blijkt hoeveel mensen al ergens actief zijn.
Lastig, maar wel iets om dankbaar voor te zijn vinden we.
Dat verdient een blijder stemmend bedankje: allemaal heel hartelijk bedankt!